Washington'ın Uyarısı Üzerine Irak Meclisinde Haşdi Şabi Yasasının Oylaması Ertelendi

Irak Parlamentosu, Haşdi Şabi'ye kurumsal bir statü kazandıracak bir yasa tasarısını oylamaya hazırlanıyor. ABD yönetimi, bu yasa tasarısının 'İran'ın etkisini artıracağı' gerekçesiyle Bağdat'ı uyardı. Ayrıca, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ve Sünni partiler de meclis görüşmelerini boykot etti. Tasarı, bu yaz yapılacak meclis oturumlarının gündemine alınmadı.

Irak medyasında 'Haşdi Şabi yasa tasarısı' olarak bilinen bu yasa, şu anda Irak silahlı kuvvetlerine bağlı ama yarı özerk olan bu Şii silahlı gücün tamamen ayrı bir güvenlik kurumu haline gelmesini hedefliyor. Tasarıya göre Haşdi Şabi, Savunma ve İçişleri bakanlıklarına bağlı olmadan doğrudan başbakana bağlanacak ve kendi Genelkurmay Başkanlığı, operasyonel komutanlıkları ve eğitim akademisi olacak.

Tasarı, 2016'da DEAŞ'a karşı savaş döneminde kabul edilen mevcut yasayı yürürlükten kaldırarak, Haşdi Şabi'ye daha geniş operasyonel, idari ve bütçesel bağımsızlık tanıyor.

Tasarı, ikinci okuması tamamlanmasına rağmen, bu yazın gündemine alınmadı. Oylama ve kabul süreci öncesinde tasarı, birkaç okuma sürecinden geçiyor; bu süreçlerde tasarının genel hatları sunuluyor, maddeleri okunup tartışılıyor ve değişiklik teklifleri gündeme geliyor.

16 Temmuz 2025'te tasarının ikinci okuması beklenmedik bir şekilde meclis gündemine alındı. Oturuma başkanlık eden Meclis Başkanvekili Muhsin Mendelavi yasa maddelerini okurken, Kürt ve Sünni milletvekilleri 'gizli gündem değişikliği' gerekçesiyle oturumu terk etti.

Mecliste kalan Şii milletvekilleri, yasayı bu yasama döneminde geçirme konusundaki kararlılıklarını vurguladı. Ancak oylama tarihi henüz belirlenmedi ve yasa bu yazın meclis gündemine dahil edilmedi.

ABD'nin Bağdat Maslahatgüzarı Steven Fagin, geçen hafta Meclis Başkanvekili Mendelavi ile görüştü. Bu görüşmede, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun daha önce Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani'ye ilettiği mesajı tekrarlayarak, bu yasanın 'İran'ın nüfuzunu kurumsallaştıracağını ve terörist grupları güçlendireceğini' ifade etti.

Washington, bu yasanın geçmesinin İran'a yakın milisleri devlet içinde meşrulaştıracağı ve ABD karşıtı yapılarla mücadeleyi zorlaştıracağı görüşünde. ABD'li yetkililer, bu tür bir yapılanmanın Irak'ın egemenliğini tehdit edeceğini ve anayasanın 'silah sadece devlette olur' ilkesini ihlal edeceğini belirtiyor.

Haşdi Şabi'nin kurumsallaşması, sadece Irak iç siyaseti için değil, bölgesel dengeler açısından da kritik bir eşik olarak görülüyor. Irak medyasında yer alan değerlendirmelere göre, İran'a yakın silahlı yapıların resmi statü kazanması, Irak'ın gelecekteki yönünü belirleyebilir. ABD'nin ve Erbil'in karşı çıkışı, bu adımın yakın zamanda atılmasını zorlaştıracak faktörler olarak değerlendiriliyor.

Yasa tasarısının yeniden meclis gündemine alınıp alınmayacağı veya ne zaman alınacağı ve Irak'ın bu güvenlik yapısını nasıl uygulayacağı belirsizliğini koruyor.