Trump'ın Gümrük Vergilerinin Etkileri 2026'da Bekleniyor

Birleşmiş Milletler (BM) Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, ABD'nin gümrük tarifelerinin ekonomi ve ticarete yansımasının zaman alacağını ve asıl etkinin gelecek yıl hissedileceğini öngördüğünü açıkladı. Grynspan'a göre birçok nokta 2026'ya kadar netleşmiş olacak.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci dönemiyle küresel ticaret politikalarında belirsizlikler arttı. Trump, yüksek gümrük tarifeleri açıklarken, bu tarifeler için müzakere kapısını da açık bıraktı. ABD'nin karşılıklılık esaslı tarifeleri önce 90 gün uzatıldı, sonrasında ise 1 Ağustos'tan itibaren uygulanacağı ve yeni bir uzatma olmayacağı duyuruldu.

ABD, güncel durumda İngiltere, Avrupa Birliği, Japonya, Vietnam, Endonezya, Filipinler ve Güney Kore ile farklı gümrük tarifeleri içeren ticaret anlaşmaları yürütürken, Çin ile müzakereler devam ediyor.

Trump, en son karşılıklılık esasına dayanan tarife oranlarında değişiklik yapılmasını öngören bir kararname imzaladı. Bu kapsamda, ülkelere yüzde 10 ile yüzde 41 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi uygulanması kararlaştırıldı.

Bu karara göre, Hindistan'a yüzde 25, Endonezya'ya yüzde 19, Irak'a yüzde 35, İsrail'e yüzde 15, Malezya'ya yüzde 19, Norveç'e yüzde 15, Suriye'ye yüzde 41, Tayvan'a yüzde 20 ve Vietnam'a yüzde 20 tarife getirilmesi planlanıyor. Türkiye'ye ise yüzde 15 oranında gümrük vergisi uygulanması öngörülüyor.

Laos ve Myanmar'dan ABD'ye gönderilen ürünlere yüzde 40, İsviçre ve Güney Afrika'ya ise sırasıyla yüzde 39 ve yüzde 30 gümrük vergisi uygulanacak.

ABD'nin Tayland'a uyguladığı gümrük vergisi yüzde 36'dan yüzde 19'a düşürülürken, Malezya, Bangladeş ve Kamboçya'ya yüzde 19 gümrük vergisi uygulanacak. Bu tarifeler, kararnamenin yayımlanmasından 7 gün sonra yürürlüğe girecek.

Ayrıca, geçerli gümrük vergilerinden kaçınmak için aktarma yapılarak ABD'ye gönderildiği tespit edilen tüm mallara ek yüzde 40 bir tarife uygulanacak.

Trump, Kanada'ya yönelik gümrük vergisinin yüzde 25'ten yüzde 35'e çıkarılmasını öngören başka bir kararnameyi de imzaladı ve bu tarifelerin 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe gireceği duyuruldu.

Öte yandan, tarifelerin ertelenme süresi olan 1 Ağustos öncesinde Trump, Meksika ile yürürlükteki tarifelerin 90 gün süreyle aynı şekilde uygulanmaya devam etmesi ve bu süreçte yeni bir anlaşma için görüşmelerin sürmesi konusunda anlaşıldığını açıkladı.

UNCTAD Genel Sekreteri Grynspan, ABD'nin birçok ülkeye yönelik karşılıklılık esaslı tarifelerinin küresel ticaret ve özellikle az gelişmiş ülkelerin kalkınması üzerindeki etkilerine dair değerlendirmelerde bulundu.

Grynspan, ABD'nin tarifelerinin küresel ekonomide yatırım ve ticaret açısından yüksek düzeyde belirsizlik yarattığını söyledi. Tarifelerin nihai haritasının henüz bilinmediğini ve ticaretin buna göre nasıl şekilleneceğinin öngörülemediğini belirtti.

Bu belirsizlik ortamında yatırımcıların beklemede olduğunu ifade eden Grynspan, küresel tarife ortalamasının son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaşacağı ve bunun ticarette büyük bir değişim anlamına geldiğini vurguladı.

Belirsizlik ve yüksek tarifelere rağmen küresel ticaretin direnç gösterdiğini ve 2024'te ekonomiden daha hızlı büyüdüğünü dile getiren Grynspan, 2025'in ilk yarısında küresel ticarette sadece yüzde 1'lik bir artış olduğunu aktardı.

Grynspan, 2025 yılı için küresel ticaret büyüme tahminlerini yüzde 2,3'ten yüzde 2,5'e yükselttiklerini belirtti. Bu yükselişin nedenlerinden birinin, tarife önlemlerinin etkilerinin henüz tamamen ekonomiye yansımaması olduğunu ve asıl etkinin gelecek yıl hissedileceğini düşündüğünü söyledi.

Grynspan, tarifelerin ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğine işaret ederek, özellikle en az gelişmiş ülkelere olan etkileri konusunda endişeli olduklarını vurguladı.

Mevcut durumda en az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelere kıyasla daha yüksek tarifelere maruz kalacağını belirten Grynspan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

En az gelişmiş ülkelerin ABD'ye ihracatında yüzde 50-60'a varan düşüş yaşanabileceğini ifade etti. Bu ülkeler için ABD'nin önemli bir pazar olduğunu, Afrika ülkelerinin hem yüksek tarifelerle karşılaşacağını hem de AGOA anlaşması kapsamında sağlanan erişimi kaybedeceğini söyledi. Grynspan, kırılgan durumdaki ülkelerin tarife etkilerinden muaf tutulması gerektiğini savundu ve bu 46 ülkenin toplamının ABD'nin dış ticaret açığının sadece yüzde 1,7'sini oluşturduğunu, bu nedenle tarife uygulamasının ABD'nin hedefine önemli bir katkı sağlamayacağını belirtti.

Yüksek tarifelerin maliyetleri artırıp kar marjlarını daralttığını belirten Grynspan, üretimin her zaman hızlı hareket etmediğini ve küresel şirketlerin üretim kararlarını tahmin etmenin zor olduğunu ekledi.

Tarifelerin küresel istihdamı etkileyeceğini ve bazı işlerin ABD'ye kayabileceğini söyleyen Grynspan, aynı zamanda ABD'nin üretemeyeceği ürünlerle ilgili belirsizliklerin de devam ettiğini anımsattı.

Mango, kakao veya kahve gibi ürünlerin tarifelerden muaf tutulmasının mantıklı olacağını çünkü tarifelerin bu ürünleri sadece ABD'li tüketiciler için daha pahalı hale getireceğini açıkladı.

Bu yönde bir karar alınması durumunda, gelişmekte olan bazı ülkelerin tarifelerin olumsuz etkilerinden kısmen korunabileceğini belirten Grynspan, ticaretin ekonominin çeşitlendirilmesi için bir araç olduğunu savundu. Gelişmekte olan ekonomilerin çoğunun emtia ürünlerine bağımlı olmasından ve üretim yapılarının az çeşitlendirilmiş olmasından kaynaklanan endişelerini dile getirdi.

Grynspan, ABD ekonomisinde ticaretin diğer birçok ülkeye kıyasla daha az paya sahip olduğunu ve bu nedenle tarifelerin fiyatlara yansımasının etkisinin ABD'de daha az hissedileceğini kaydetti.

Tarifeler haritası tam olarak netleştikten sonra küresel değer zincirlerinde değişimler beklenebileceğini ve bir yeniden yapılanma görülebileceğini sözlerine ekledi.