Emine Erdoğan, Vatikan'da "Dünya beşten büyüktür" vurgusu yaptı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, Vatikan'da Papalık Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde düzenlenen "Kardeşlik Temelli Ekonomi: Etik Çok Taraflılık" başlıklı konferansa katıldı.

Konferansta, Birleşmiş Milletler (BM) Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı Başkanı Prof. Jeffrey Sachs, Vatikan'dan Kardinal Peter Turkson, Rahibe Helen Alfrod ve BM Medeniyetler İttifakı Yüksek Temsilcisi Miguel Angel Moratinos gibi önemli konuklar yer aldı. Toplantıda çok taraflılık, çok kutupluluk, BM reformu ve küresel vatandaşlık gibi konular ele alındı.

Konferansın "Küresel Vatandaşlık için Çok Taraflılık" panelinde bir konuşma yapan Emine Erdoğan, insanlığın tüm renkleri ve sesleriyle daha güçlü olduğuna inanan seçkin bir toplulukla bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Erdoğan, insanlığın büyük bir aile olduğunu ifade ederek, yeryüzü sofrasının etrafında toplanmış, büyük bir insanlık ailesinin mensupları olunduğunu belirtti. Dünyayı ortak ev olarak tanımlayan Erdoğan, Hz. Mevlana'nın "Gök kubbe evim, insanlık ailem" sözüne atıfta bulundu. Farklı ırkların, dillerin, kültürlerin ve inançların muhteşem bir mozaik oluşturduğunu ve bu sayede dünyanın daha anlamlı ve yaşanılır bir yer haline geldiğini kaydetti. Ayrıca, inançlarında insanın insana emanet olduğunu söyledi.

Bir aileyi aile yapanın, tüm üyelerinin birbirine olan sevgisi, bağlılığı ve birbirinin haklarını gözetmesi olduğunu belirten Erdoğan, 21. yüzyılın ilk çeyreğinde gelinen noktada insanlık ailesinin alarm verdiğini ifade etti. Bu duruma örnek olarak 150 milyonu geçen yetim çocuk sayısını, Afrika'da ağır kronik açlıkla hayatını kaybeden 32 milyon insanı, dünya nüfusunun sadece yüzde 1'inin toplam küresel servetin yarısına sahipken günde 5,5 dolardan az gelirle yaşam mücadelesi veren 3 milyar insanı gösterdi. Ayrıca, eğitim hakkına kavuşamayan 244 milyon çocuğu, yaklaşık 70 milyon yerinden edilmiş mülteciyi ve Gazze'de hayatını kaybeden kadın, erkek ve çocukları içeren 1516 sayfalık ölüm raporunu ve bu raporun 27 sayfasında yer alan bir yaşını doldurmamış bebekleri anımsattı.

İnsanlığı büyük bir tüketim kitlesine dönüştüren 'kullan-at' merkezli anlayışı eleştiren Erdoğan, bunların refah vadeden sistemlerin bozulduğunun belirtileri olduğunu söyledi. Mevcut anlayışlarla ve insanlığı her denemede yarı yolda bırakan bir düzenle adil bir dünya inşa etmenin mümkün görünmediğini belirten Erdoğan, insanlık ailesini ayağa kaldıracak yeni çözümlere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Emine Erdoğan, Türkiye olarak dünyaya Anadolu'nun irfan penceresinden baktıklarını dile getirdi.

İnsanlığa asırlara yayılan tarihsel deneyimin rehberliğiyle yaklaştıklarını belirten Erdoğan, Suriye Savaşı'nın ilk gününden itibaren Türkiye'nin ve kalplerin kapılarını komşulara açtıklarını kaydetti. Anadolu'da kurulan her sofrada Tanrı misafirinin yerinin hazır olduğunu vurgulayan Erdoğan, bugün hala 4 milyona yakın mültecinin Türkiye'de ağırlandığını ve kimseyi gitmeye zorlamadan, ülkelerine dönmek isteyenlere gönüllü, güvenli ve onurlu bir geri dönüş imkanı sağlandığını söyledi. Gayrisafi milli hasılasına göre dünyanın en cömert ülkesi olduklarını, çünkü 'bir mumun diğer bir mumu tutuşturmakla ışığından bir şey kaybetmediğine' şahit olduklarını ekledi.

Türkiye'nin insanı merkeze alan devlet geleneği olduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, binlerce kilometre uzakta akan gözyaşlarının sesini işitebildiklerini belirtti. Türkiye'nin yardım elini, din, dil, ırk, bölge ayrımı gözetmeksizin Myanmar'dan Somali'ye, Yemen'den Ukrayna'ya kadar dünyanın dört bir yanına uzattıklarını ifade etti. Anadolu'nun farklı seslerin muhteşem bir insanlık şarkısına dönüştüğü kadim bir yurt olduğunu ve bu toprağın ikliminden hoşgörüyü, toprağından kardeşliği öğrendiklerini dile getirdi.

Emine Erdoğan, Anadolu'da Hıristiyanlar, Müslümanlar, Museviler ve farklı etnik kökenden gelenlerin aynı mahallede kapı komşusu olduğuna dikkat çekti. Bu tecrübeyle dünyada hızla artan kutuplaşmanın, İslamofobi'nin ve nefret suçlarının temelinde çok kültürlülük erozyonunun yattığını belirten Erdoğan, bu nedenle küresel vatandaşlık söylemine dikkatle yaklaşılması gerektiği düşüncesini dile getirdi. Küresel vatandaşlığın, farklılıkları bir potada eriten, insanları tek bir kimlikte toplamak isteyen bir anlayış olmaması gerektiğini söyledi.

Tek renkli ve tek sesli bir dünyanın, insanlığın milyarlarca yıllık birikimini bir çırpıda kaybetmesi anlamına geleceğine dikkat çeken Erdoğan, halihazırda 7 bin dilin konuşulduğu dünyada her hafta bir dilin yeryüzünden silindiğini belirtti. Bu kaybın tüm kültürlerin derinden etkilenmesi, benzersiz kimliklerin ve zenginliklerin yok olması demek olduğunu vurgulayan Erdoğan, bu nedenle küresel vatandaşlığa yeni bir anlam kazandırılması yorumunu yaptı.

Mevlana'nın "Pergelin iğneli ayağı sabittir benim dinimde ama diğer ayağıyla 72 milleti dolaşırım." sözünü konferans katılımcılarına aktaran Erdoğan, bu metaforun küresel vatandaşlık anlayışının yeni yüzü olması gerektiğini söyledi. Pergelin ayağını öz kimliğe sabitleyip, diğer ayağıyla insanlığın refahı, huzuru ve barışı için çaba gösterilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, insanlığın acılarıyla hemhal olacak manevi bir yetkinliğin yeniden kazanılması gerektiğini ifade etti. Ne zaman ki insanlığın kalbinin kendi göğüslerinde attığı hissedilirse, o zaman küresel vatandaşlığın gerçek anlamına kavuşmuş olacağını sözlerine ekledi.

Emine Erdoğan, karşı karşıya kalınan küresel krizlerin, dayanışma ve ortak aklın ne denli hayati olduğunu her geçen gün daha fazla gösterdiğini belirtti.

Dünyada artık hiçbir sorunun yerel olmadığını belirten Erdoğan, ülkelerin çoklu krizlerle tek başlarına mücadele edemeyeceğini söyledi. Bu nedenle etik-çok taraflılık ilkesine dayalı işbirliklerine her zamankinden daha çok ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.

Ahlaki ve manevi bir zemine, insanlığın dara düştüğünde kendisi için istediğini başkası için de isteyebilecek, kapsayıcı ve eşitlikçi ittifaklar kurmaya ihtiyaç olduğunu anlatan Erdoğan, ülkelerin omuzlarındaki yükün eşit olmadığını üzülerek gördüklerini belirtti. Bunun en açık örneğinin iklim değişikliği ile mücadeledeki savruluşlar olduğunu ifade eden Erdoğan, bazı ülkelerin iklim değişikliğine yüzde 1'lik bile payları yokken bu sorundan orantısız olarak etkilendiklerini, bazen iklim mültecisi olduklarını, bazen gıda kaynaklarını kaybettiklerini, hatta topyekun yok olmayla karşı karşıya kaldıklarını belirtti.

Emine Erdoğan, bu noktada Türkiye'nin 2017'de başlattığı ve bugün Birleşmiş Milletler kararıyla küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık Hareketine değindi.

Sıfır Atık Projesi'nin başlangıç noktasının insanlığa duyulan sadakat olduğunu kaydeden Erdoğan, bu meselenin çevresel bir sorumluluk olduğu kadar, toplumlar ve nesiller arası adaletin sağlanması için başarıyla geçilmesi gereken bir sınav olarak görüldüğünü belirtti. Bu bakış açısının tabiatın ilahi bir emanet olduğu inancıyla doğrudan ilişkisi olduğunu vurgulayan Erdoğan, iklim değişikliği meselesini ele alırken esaslı bir zihniyet dönüşümünün başlatılması gerektiği kanaatinde olduğunu söyledi. Doğayı bir hammadde deposu olarak görüldüğü ve onunla hürmet ekseninde bir ilişki kurulmadığı sürece küresel taahhütlerin metinlerde sıkışıp kalacağını ifade eden Erdoğan, tekniği ilahi öğretilerle buluşturabilirse insanlık tarihinin önemli bir başarısına imza atılabileceğini ekledi.

Bilgi teknolojileri, uzay teknolojileri, yapay zeka gibi çığır açan teknolojik gelişmelerin hız kazandığı bir dönemde olunduğunu ve bu çağın "dijital çağ" olarak adlandırıldığını dile getiren Erdoğan, her yeniliğin hiçbir filtreye tabii tutulmadan hayatların ortasına alındığını ve risk analizi yapılmadığını söyledi. Bu teknolojilerin ne kadar kapsayıcı, güvenilir, insan ve aile odaklı olduğunun sorgulanmadığını belirtti.

Yapılan araştırmaların, insanların yüzde 31'inin, gençlerin yüzde 60'ının internet, sosyal medya ve video oyunlarına bağımlı hale geldiğini söylediğini aktaran Erdoğan, bu üstün teknolojik ilerlemenin ortasında dünya nüfusunun yarısının internete erişiminin olmadığını da unutmamak gerektiğini söyledi. Bunun gerçekten de dijital çağın en büyük ikilemlerinden biri olduğunu belirtti.

Emine Erdoğan, BM En Az Gelişmiş Ülkeler İçin Teknoloji Bankası'na ev sahipliği yaptıklarını belirtti.

Herkesin teknolojiye eşit olarak erişebilmesi gayretinde olduklarını ifade eden Erdoğan, teknolojinin insanlığa hizmet eden, yerel değerlere saygılı ve hoşgörü ortamını destekleyen, sorumlu bir tasarım anlayışıyla üretilmesini savunduklarını söyledi. Konu ister dijital dönüşüm, ister çevre, isterse siyasi atmosfer olsun, amacın herkesi eşit bir refah paydasında buluşturmak olması gerektiğini belirten Erdoğan, bu salondaki herkesin 'kimsenin geride kalmadığı, sürdürülebilir bir dünya' amaçladığını kaydetti. Ancak barış, güvenlik, insan hakları ve demokrasi gibi değerlerin hala yalnızca birkaç ülkenin istifade ettiği imtiyazlar olduğunu üzülerek gözlemlediklerini dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın uluslararası platformlarda sıklıkla "Dünya beşten büyüktür ve daha adil bir dünya mümkündür" mesajını gündeme getirdiğini vurgulayan Erdoğan, bu mesajın dünyanın 'geride kalmış' mazlumlarının manifestosu olduğunu belirtti. Bunun büyük bir küresel adalet çağrısı olduğunu, tüm insanları amasız, fakatsız ve istisnasız olarak önemsemeye, herkesin menfaatini kendi menfaatleri gibi gözetmeye davet eden bir vizyon olduğunu söyledi. Bu vizyonun dünyaya bakılan ortak pencere olması dileğini ifade eden Erdoğan, çünkü o zaman insanlığın kardeşliğe duyduğu derin özlemin giderilebileceğini belirtti.

Emine Erdoğan, insanlığın artık yeni bir rotaya ihtiyacı olduğunu ve bu rotanın merhamete, sevgiye, hoşgörüye, iyi niyetlere ve adalete ulaşması gerektiğini söyledi.

Erdoğan, bu rotanın inançların ortak öğretisiyle çizilebileceği kanaatinde olduğunu belirtti. İnsan hayatı ve onurunun tüm dinlerin ortak kutsalı olduğunu vurgulayan Erdoğan, Müslümanların bir insanı kurtarmanın, tüm insanlığı kurtarmak olduğuna inandığını, Hıristiyan inancında ise insanların birbirini sevmenin ilahi bir ödev olduğunu ifade etti. Bu müşterek paydanın insanlığın vicdanında açılmış yaraları iyileştirecek yegane merhem olduğunu sözlerine ekledi.

Konuşması büyük alkış alan Emine Erdoğan, Vatikan'daki konferans boyunca en çok ilgi gören konuk oldu.

Vatikan'daki konferans, aile fotoğrafının çekimiyle sona erdi.