Rusya Başbakan Yardımcısı Novak'tan Türkiye ile Ekonomik İlişkilere Yönelik Değerlendirmeler

Novak, başkent Moskova'da düzenlenen Türk-Rus Ticari ve Ekonomik İşbirliğine Dair Hükümetlerarası Karma Komisyonu (KEK) 19. Dönem Toplantısı'nın ardından soruları yanıtladı.

Türkiye ve Rusya'nın dost ülkeler olduğunu belirten Novak, Türkiye'nin tüm zorluklara ve küresel çalkantılara rağmen Rusya'nın dostane ortağı olduğunu ifade etti. Ülkeler arasındaki ticaret ve ticaret hacminin geliştiğini ve büyüdüğünü, ilişkilerin güçlendiğini söyledi.

İki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 60 milyar dolara yaklaştığını aktaran Novak, bunun önceki yıla kıyasla yüzde 6,7 artış anlamına geldiğini belirtti. Ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişmesi konusunda sürekli ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Novak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in iki ülke arasındaki ticaret hacminin 100 milyar dolara çıkarılması hedefi koyduğunu ve bu yönde çalışmaya devam ettiklerini kaydetti.

Rusya ve Türkiye'nin, hükümetler, bakanlıklar ve diğer ilgili birimler nezdinde çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Novak, öncelikle idari engelleri kaldırdıklarını ifade etti. Toplantıda bu konuyu hükümetlerarası komisyon eş başkanı Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile detaylı bir şekilde istişare ettiklerini söyledi.

İki ülke işbirliğinin özellikle enerji, sanayi, ulaşım, tarım, sosyal ve turizm alanlarında ön plana çıktığını anlatan Novak, istihdamı, vergi gelirlerini ve ticaret hacmini artırmalarını, ülkelerin ekonomilerini güçlendirmelerini sağlayacak yatırım projelerini çeşitli kurumlar aracılığıyla hayata geçirdiklerini dile getirdi.

Türkiye'yi geçen yıl rekor sayıda Rus turistin ziyaret ettiğini belirten Novak, 2024'te 6 milyonu aşan ziyaretçi sayısının bu sene daha da artmasını beklediklerini ifade etti.

Rus turistlerin Türkiye ziyaretlerini daha konforlu hale getirmek için çeşitli ortak adımların atıldığını dile getiren Novak, ziyaretlerin güvenliğini ve Türkiye'deki Rus turistlerin verilen hizmetler için ödeme yapmalarını sağlayacak mekanizmaların sağlanması ile ilgili önlemleri ortaklaşa uyguladıklarını söyledi.

Novak, eğitim, kültür ve spor alanlarında iki ülkenin önemli miktarda etkileşimde bulunduğunun altını çizerek, ilişkilerin geniş bir yelpazede geliştiğini belirtti. Bunun, ülkelerin liderleri arasındaki etkileşim düzeyinde, sürekli temaslar ve hükümetlerin ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmeleri için görevlerinin belirlenmesi yoluyla da teyit edildiğini ifade etti.

Rusya'nın Türkiye'ye önemli miktarda petrol, petrol ürünleri ve kömür sevkiyatı gerçekleştirdiğini anlatan Novak, Türkiye'nin ayrıca Güneydoğu Avrupa'ya sevkiyat noktasında transit ülke konumunda olduğunu ve işbirliğini başarıyla uyguladıklarını söyledi.

Mavi Akım ve TürkAkım doğal gaz boru hatlarının başarıyla çalışmaya devam ettiğine işaret eden Novak, şu anda büyük ölçekli ortak projeler yürüttüklerini belirtti. Biri iç pazara, biri Avrupa pazarına tedarik için kullanılan iki hatta sahip TürkAkım dahil bu projelerin başarıyla çalıştığını ifade etti. Doğal gaz tedariki konusunda uzun vadeli işbirliğini sürdürmeyi beklediklerini ve bu işbirliğini genişletmeye hazır olduklarını, bu yönde iyi ilerleme kaydettiklerini ekledi.

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) inşasına devam ettiğini belirten Novak, bunun enerji sektöründe kendileri için amiral gemisi bir proje olduğunu ve Türkiye için de çok önemli bir proje olduğunu söyledi. Bunun Türkiye'nin ilk nükleer santrali olacağını, alanda uzmanlık kazanmak, personel yetiştirmek ve böylesine büyük ölçekli, milyarlarca dolarlık bir projeyi hayata geçirmek için bir fırsat olduğunu dile getirdi.

Novak, proje inşaatının belirlenen takvim doğrultusunda devam ettiğine işaret ederek, santralin ilk ünitesinin yakın gelecekte, bir yıl içinde devreye alınacağını düşündüğünü ifade etti. Bu projenin hayata geçirilmesine özel önem verdiklerini, bunun nükleer enerji ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konusunda işbirliği alanında kendileri için kilit bir proje olduğunu söyledi.

Türk enerji sektörünün ihtiyacına yönelik yeni tesislerin inşasında işbirliğini sürdürmeye hazır olduklarını vurgulayan Novak, başka bir nükleer güç santrali inşa etmenin ekonomik fizibilitesinin incelendiğini belirtti. Bu çalışmanın, karşılıklı olarak kabul edilebilir ekonomik modellerin bulunmasında Türk tarafının çıkarları doğrultusunda yürütüldüğünü ve Rusya olarak bu projenin uygulanmasına katılmaktan memnun olacaklarını ifade etti.

Rusya'nın farklı çatışmaların barışçıl bir şekilde çözülmesinden yana olduğunu anlatan Novak, bugünün dünyasının gerçekten de çalkantılı bir dönemden geçtiğini, çok sayıda zorluk ve belirsizlikle karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Novak, askeri çatışmaların yanı sıra, önemli ekonomiler arasında tarife ve ekonomik savaşların yaşandığını belirterek, petrol piyasası da dahil küresel emtia piyasalarında oynaklık görüldüğünü kaydetti. Elbette bunun küresel ekonomi için oldukça zor bir durum olduğunu söyledi. Bu nedenle ülkeler arasında tarife savaşlarıyla ilgili tüm bu süreçlerin çözülmesinin, bunun mal tedariki, lojistik zincirlerindeki değişiklikler ve artan maliyetlerle ilgili genel durumu kötüleştirmeden iyi hale geleceğine inandıklarını belirtti. Çünkü kurulan ilişkilerin bugün büyük ölçüde çöktüğünü ve elbette bunun küresel ekonomi için pek iyi olmadığını ifade etti. Rusya'nın işbirliğinin, istikrarın geliştirilmesinden, ticari ve ekonomik ilişkilerin sürdürülmesinden yana olduğunu ve Türkiye dahil dost ülkelerle ortaklıklar geliştirdiklerini ekledi.