Arkeologlar, Andık Mağarası'nda tarih öncesi izleri araştırıyor

Havran ilçesine bağlı İnönü Mahallesi'ne yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki Kocaçal Tepe'nin İnboğazı mevkisinde bulunan Andık Mağarası, 1949 yılında Prof. Dr. Kılıç Kökten tarafından keşfedildi.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Yalçıklı ve ekibi, mağarada kazı çalışmalarını Kültür ve Turizm Bakanlığı, Balıkesir Kuva-yi Milliye Müzesi Müdürlüğü, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Havran Belediyesinin destekleriyle sürdürüyor.

Sabahın erken saatlerinde İnönü Mahallesi'ndeki kazı evinden yola çıkan ekip, arazi aracıyla patika yolu takip ederek Kocaçal Tepe'ye ulaşıyor.

Aracın gidemediği noktada inen ekip, eşeğe yükledikleri sularla yaklaşık 500 metrelik mesafeyi yürüyerek mağaraya varıyor.

Dar ve engebeli arazide tek sıra halinde ilerleyen kazı ekibi, zorlu yolculuğun ardından ulaştıkları 59 metre derinlikteki mağarada çalışmalara başlıyor. Mağara birçok galeriden oluşuyor.

Titizlikle yürütülen kazılarda geçmişe ait izler bulunuyor. Mağarada çok sayıda seramik kap, taş ve kemikten yapılmış aletler ortaya çıkarıldı. Ayrıca mağara duvarında bir dağ zirvesi ve leopar figürü çizimi yer alıyor.

Kazı başkanı Prof. Dr. Derya Yalçıklı, kazı çalışmalarına 2022 yılında başladıklarını belirtti.

Mağaranın kuzey ve doğu galerilerinde yoğunlaştıklarını söyleyen Yalçıklı, burada tarih öncesi çağlara ait yoğun bir yerleşim olduğunu belirtti. Özellikle Neolitik ve Kalkolitik çağlara ait tabakaların detaylı bir şekilde saptandığını ifade etti. Ayrıca M.Ö. 1500-1400 yıllarına ait Geç Tunç Çağı, M.Ö. 546'yı kapsayan Arkaik Çağ ve 1204 sonrası Orta Çağ yani Bizans Dönemi'nde de mağarada ritüel amaçlı uygulamalar yapıldığı belirlendi. Daha yakın dönemlerde ise mağaranın ağıl olarak kullanıldığı tespit edildi.

Yalçıklı, çalışmaların özellikle Neolitik ve Kalkolitik çağlara odaklandığını vurguladı.

Çalışmalara yoğun bir şekilde devam ettiklerini belirten Yalçıklı, karbon analizlerine göre M.Ö. 6700 tarihine ulaştıklarını söyledi. Bu tarihin bölge için bilinen en erken tarihlerden biri olduğunu ifade etti. Hem Kalkolitik hem de Neolitik çağlarda mağaranın çeşitli evrelerde yerleşim amacıyla kullanıldığını ve yaşam alanları, tabanlar ve ocaklar bulunduğunu söyledi.

Günlük yaşamda kullanılan seramik kapların yanı sıra taş ve kemikten yapılmış aletler de bulunduğunu dile getiren Yalçıklı, son 2-3 yılda önemli bilgilere ulaştıklarını belirtti.

Kalkolitik ve Neolitik dönemlerin bölgede az bilinen dönemler olduğunu belirten Yalçıklı, bu dönemler arasındaki detayları saptama ve daha fazla bilgi edinme çabası içinde olduklarını anlattı. Şu anda üzerinde çalışılan dolguda, yaklaşık 20-25 yıl sürebilecek bir kazı potansiyeli olduğunu ve daha erken dönemlere ait tabakaların da bulunduğunu düşündüklerini ekledi. Kazılan bu evrelerin, bölgedeki bilgisi eksik olan dönemleri aydınlatacağını ve çok büyük katkı sağlayacağını ifade etti.

Mağaranın Havran için önemli bir kültürel miras olduğunu vurgulayan Yalçıklı, yapılacak bazı iyileştirmelerle bölgenin turizme büyük katkı sağlayacağını söyledi.

Havran Belediye Başkanı Emin Ersoy da ilçelerinde bulunan mağaradaki kazı çalışmalarına destek verdiklerini belirtti.

Havran'ın tarım ve coğrafi güzellikleriyle ön plana çıktığını anlatan Ersoy, mağaranın turizme kazandırılmasının kente büyük katkı sağlayacağını ifade etti.