Baklava desenli tarihi ekmek kalıbı Harran'da keşfedildi

Harran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü ve Harran Ören Yeri Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Önal, Kültür ve Turizm Bakanlığının finansmanı, Şanlıurfa Valiliği ve Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle yürütülen "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında, ören yerindeki arkeolojik kazı çalışmalarının devam ettiğini belirtti.

Harran'ın dünya tarihinde önemli bir bilim ve yerleşim merkezi olduğunu söyleyen Önal, yaklaşık 800 yıl önce Moğol istilası sırasında tarihi kentin yağmalanıp yıkıldığını hatırlattı.

Önal, Harran Ulu Camisi'nin kuzeyindeki kalıntılarda tarihi aydınlatacak çok sayıda eserle karşılaştıklarını ifade etti. Buluntuların bilimsel çalışmaların ardından ziyaretçilere sunulmasının planlandığını belirten Önal, antik kaynaklardan bölgede 5 medrese olduğunu bildiklerini ve bunlardan ilkinin kazı çalışmalarında büyük ilerleme kaydettiklerini söyledi.

Tarih boyunca ekmeğin insan hayatında önemli bir yer tuttuğuna değinen Önal, günümüzde de ekmek ve türevlerinin yapımında çeşitli kalıplar kullanıldığını dile getirdi.

Harran Medresesi kazılarında bir ekmek kalıbı bulduklarını belirten Önal, yaklaşık 40 santimetre çapındaki bulgunun sağlam olarak ele geçirilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

Süslemeli tarihi eserin, o dönemki sanatçının imzası ve sanat anlayışını yansıttığını belirten Önal, şu bilgileri paylaştı: "Bilim, matematik, astronomi, geometri, tıp, felsefe ve teoloji eğitimlerinin verildiği bu medreselerin tarihte önemli bir yeri vardır. Bu yıl medrese kazımızda, tonozlu odaların bulunduğu yerde tandırlar bulundu. Bu tandırların hemen yanında eserimizi keşfettik. Pişmiş topraktan yapılmış, üzerinde baklava dilimi desenleri bulunan bu eserin ekmek kalıbı olarak kullanıldığını belirledik. Yaklaşık 800 yıl öncesine ait bir ekmek kalıbı olmalı. Mühür olarak da ifade edilse de, 'kalıp' daha doğru bir ifadedir. Ekmeğe şekil vermek, güvenli olduğunu belirtmek ve daha iyi pişmesini sağlamak amacıyla ekmek kalıpları tarih boyunca kullanılmıştır. Pompei'de de dilimli kalıp desenli, hatta sahibinin adının yazıldığı pişmiş ekmekler bulundu. Buğdayın ilk kez toprakla buluşturulduğu belirtilen Harran'da bu baklava desenli ekmek kalıbının bulunması, ekmek kültürünün zarifliğini göstermesi açısından önemlidir. Söz konusu bezeme, günümüz Urfa pidesindeki 'kabartma pide' desenine benzemektedir. Çeşitli bezemelere sahip ekmek kalıpları, günümüzde de ekmekçilik ve pastacılıkta yaygın olarak kullanılmaktadır."