Eski Van Şehri kazılarında Osmanlı kışlası bulundu

Urartular başta olmak üzere Ahlatşahlar, Eyyubiler, İlhanlılar, Anadolu Selçukluları, Akkoyunlular ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde yerleşim yeri olarak kullanılan Van Kalesi'nin güneyindeki Eski Van Şehri'nde kazı çalışmaları devam ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülsen Baş Terzioğlu liderliğindeki 20 kişilik bir uzman ekip, 2022'de başlatılan kazılarda görev alıyor.

Bu yıl şehrin güneybatısına odaklanan çalışmalarda, yaklaşık 150 yıllık geçmişe sahip olan ve Osmanlı döneminde inşa edilen bir 'Osmanlı kışlası'nın izlerine rastlandı.

Alınan bilgilere göre, kazı alanında bronz sikkeler, mermi kovanları, tütün lüleleri, sırlı ve sırsız Osmanlı seramikleri, farklı türde metal eşyalar, gülle parçaları ve yanmış evrak kalıntıları bulundu.

Yürütülen çalışmalarla, Ulu Cami, Kızıl Minare, Abbasağa Camisi, Hüsrev Paşa Hanı, Çifte Hamam, Miri Ambarı, iki kilise ve sarnıç gibi tarihi yapıların restore edilerek turizme kazandırılması planlanıyor.

Prof. Dr. Terzioğlu, Urartu döneminden Osmanlı'nın son zamanlarına kadar önemli bir yerleşim yeri olan Eski Van Şehri'nin 450 bin metrekarelik bir alanı kapladığını belirtti.

Terzioğlu, Van'da ayakta kalan Osmanlı ve Selçuklu dönemi yapılarının az sayıda olduğunu ve bunun başlıca sebebinin 1896-1897 Ermeni ayaklanmaları ve Rus işgaliyle şehrin tahrip edilmesi olduğunu ifade etti.

Üç yıldır sürdürdükleri kazılarda kentin geçmişine dair önemli bulgular elde ettiklerini söyleyen Terzioğlu, Kanuni Sultan Süleyman'ın 1548'de Van'ı fethinden sonra burada önemli imar faaliyetlerinin yapıldığını ve şehrin bugünkü fiziki dokusunda Osmanlı etkisinin görüldüğünü dile getirdi. Osmanlı'nın son dönemlerinde askeri ve kamu binalarının inşa edildiğini belirterek, bu yılki çalışmalara şehrin güneybatısındaki Osmanlı kışlasında yoğunlaştıklarını aktardı. Terzioğlu, Sultan Abdülaziz'in 1861-1876 yılları arasında gerçekleştirdiği askeri reformlar kapsamında Van dahil olmak üzere birçok bölgede büyük kışlaların inşa edildiğini ve kışlanın devasa boyutlarda olduğunu, Sultan II. Abdülhamid'in fotoğraf albümünde de bu kışlaya ait net fotoğrafların bulunduğunu sözlerine ekledi.

Tüm bu verilere dayanarak Eski Van Şehri'nin güneybatı burçlarına bitişik alanda çalışmalarını yoğunlaştırdıklarını söyleyen Terzioğlu, kazılarda yaklaşık 40 santimetre derinlikte taş örgülü duvarlarla çevrili bazı mekanlara ulaştıklarını belirtti. Hüsrevpaşa Külliyesi'ne yakın bir noktada ise daha düzgün kesme taş örgülü duvarlar ve kışla kapısına işaret eden bulgulara rastladıklarını ifade etti. İlerleyen dönemdeki çalışmalarla kışlanın planı, mimarisi ve kullanılan askeri teçhizatının daha net ortaya konacağını belirtti.

Kazılarda bulunan bronz sikkeler, mermi kovanları, tütün lüleleri, sırlı ve sırsız Osmanlı seramikleri, metal eşyalar, gülle, şarapnel ve yanmış evrak parçalarının tasnif, bakım ve onarım işlemlerinin ardından Van Müze Müdürlüğü'ne teslim edildiğini belirten Terzioğlu, bunların çok önemli veriler olduğunu söyledi.