Gizemli Bir İnsan Soyu On Binlerce Yıl Sonra Keşfedildi

Dünyanın en büyük sıcak çöllerinden biri olan Sahra Çölü, arkeolojik kalıntıların bulunduğu bir bölgedir. Binlerce yıl önce, Afrika Nemli Dönemi'nde (yaklaşık 11.000 ila 5.000 yıl önce) Sahra, balık tutulan nehirleri, geniş ormanları ve uçsuz bucaksız otlakları olan yeşil ve bereketli bir alandı. Bu dönem Yeşil Sahra olarak adlandırılır.

Bu dönemde Yeşil Sahralılar, Güneybatı Asya'dan getirilen sığırlarla hayvancılık yapmaya başladı. Ancak, Yeşil Sahra'dan elde edilen bir genom bulunmadığı için araştırmacılar, hayvancılığın bölgeye dışarıdan gelen çiftçi ve çoban göçleriyle mi yoksa sadece kültürel uygulamaların genetik karışım olmadan yayılmasıyla mı geldiği konusunda net bir bilgiye sahip değildi.

Araştırmacılar bu gizemi çözmek için Libya'daki bir kaya barınağında doğal yollarla mumyalanmış iki kadının genomlarını diziledi. Bu mumyaların genomları, Afrika, Güneybatı Asya ve Avrupa'dan 795 modern ve 117 antik genomla karşılaştırıldı. Takarkori olarak adlandırılan bu bireylerin, Sahra Altı Afrikalı atalara ait hiçbir genetik iz taşımadığı ve güneyde yaşayan topluluklardan tamamen izole oldukları belirlendi.

Bulunan iki mumya, Afrika Nemli Dönemi'nden önce Fas'taki Taforalt Mağarası'nda yaşamış 15.000 yıllık avcı-toplayıcılarla yakın genetik bağlara sahipti. Takarkori mumyaları gibi, Taforalt soyu da Sahra Altı Afrika topluluklarıyla genetik olarak bağlantısızdı. Bu bulgular, her iki grubun da kıtanın diğer bölgelerindeki insanlarla temas kurmamış Kuzey Afrikalı atalardan geldiğini gösteriyor.

Çalışmanın yazarlarından Nada Salem, bu keşfin uzun süre izole kalmış genetik bir soyun varlığını ortaya koyduğunu ve Kuzey Afrika'nın nüfus tarihi hakkındaki önceki varsayımları sorgulattığını belirtti.

Bu keşif, Sahra'nın yeşil olduğu dönemlerde bile ekolojik engellerin insan gen akışını sınırlamada önemli bir rol oynadığını ortaya koydu. Takarkori genomları, Çekya'daki Zlatý kůň bölgesinden bilinen ve Afrika dışındaki en eski Homo sapiens topluluklarından birini temsil eden 50.000 yıllık insanlarla karşılaştırıldı. Sonuç olarak, mumyaların bu soyla Sahra Altı Afrikalılardan daha yakın akraba olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, Zlatý kůň topluluğunun Neandertallerle çiftleşen ilk modern insan gruplarından biri olabileceğini ve daha sonra Avrasya'ya yayılırken daha geniş genetik karışımlar yaşandığını öne sürdü. Takarkori bireylerinde de Neandertal DNA'sı bulunmasına rağmen, bu miktar modern Afrika dışı insanlardaki miktarın onda biri kadardı.

Bu bulgular, Yeşil Sahralıların Afrika'dan ilk çıkan insanlarla akraba olduğunu, ancak Neandertal DNA'sının arttığı topluluklarla daha sonra temas etmediğini gösteriyor. Bu durum, Kuzey Afrika soyunun on binlerce yıl boyunca tamamen izole kaldığı düşüncesini destekliyor.

Bu bulgular ışığında araştırmacılar, hayvancılığın bölgeye göçmenlerle değil, muhtemelen eski ticaret ağları aracılığıyla dağıtılan sığırlar yoluyla geldiğini öne sürüyor. Salem, pastoralizmin Yeşil Sahra'ya büyük ölçekli göç yerine kültürel etkileşimle yayıldığını belirtiyor.