Kaş açıklarındaki batıkta 1100 yıllık cam koku şişeleri keşfedildi

Kaş açıklarında yapılan kazılarda ortaya çıkarılan 485 parça eser, ilk kez Uluslararası Arkeoloji Sempozyumu ve Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi'nde ziyaretçilere sunuldu.

Sergide en çok ilgi çeken eserler, 6-7 santimetre boylarındaki Abbasiler dönemine ait 15 adet cam koku şişesi oldu.

Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nden Doç. Dr. Hakan Öniz, 'İlk yelkenli gemiler bizim kıyılarımızda yelken açıyor. Bu gemiler çeşitli nedenlerle batıyor, kıyıda kalan yerleşimler su altında kalıyor. Bizler bu eşsiz tarihi ortaya çıkaran, aslında şanslı arkeologlarız' şeklinde konuştu.

Araştırmacı, koku şişelerinin hikayesini şöyle açıkladı: 'Şişeler, Kaş-Besmi açıklarında yaklaşık 1000-1100 yıl önce, Gazze ve diğer Filistin kentlerinde üretilen zeytinyağı taşıyan bir geminin batığından çıkarıldı. Batık, Doğu Akdeniz bölgesinde ticaret yapan ve muhtemelen Marmara Denizi'ne kadar giden bir gemiye ait.'

Gemide farklı amforalar olsa da, çoğunlukla Gazze-Filistin kıyılarının zeytininden yapılmış zeytinyağı taşıyordu. Batıkta, zeytin çekirdekleri bulunan bir amfora da keşfedildi. Kazı sırasında, bir ekip üyesi küçük bir şişe fark etti. Bu şişeler, arkeologları çok heyecanlandırdı.

Zaten bazı cam kırıkları da vardı ve bu bölgeye yoğunlaşıldığında 15 adet, koku ya da sürme (kajal) olabileceği düşünülen şişeler bulundu. Analizler devam etse de yüzde 90 oranında koku şişesi olduğu tahmin ediliyor. Gül yağı, misk ve amber gibi kokular, 1000-1100 yıl önce Suriye'nin Şam bölgesinden Mısır'a kadar uzanan Doğu Akdeniz coğrafyasında oldukça iyi biliniyordu.

O dönemde Avrupa'da henüz bir koku kültürü yoktu. Koku ve cam teknolojisi Doğu Akdeniz'den Avrupa'ya doğru yayılıyordu. Bu koku şişeleri, doğudan batıya yapılan koku ithalatının ya ilk ya da en eski örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.