Kültepe'deki arkeolojik kazılarla tarih 8 bin yıl öncesine uzanabilir

Prof. Dr. Tahsin Özgüç tarafından 1948 yılında başlatılan arkeolojik kazılar, günümüzde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinden Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu'nun başkanlığında devam etmektedir.

Bu kazılarda bugüne kadar, çoğunluğu Asurlu tüccarlara ait ticari belgelerden oluşan 23 bin 500 yazılı tablet keşfedilmiştir.

Bu yılki çalışmaları değerlendiren Kulakoğlu, Karum olarak adlandırılan alanda ve tepe bölgesinde arkeolojik kazıların sürdürüldüğünü belirtmiştir.

Kulakoğlu, 78. yılına girecek arkeolojik çalışmalarda mevcut sit alanının henüz yüzde 5'inin bile kazılamadığını vurgulayarak, Kültepe'nin binlerce yıl daha kazılması gerektiğini ifade etmiştir.

Bu yıl da çeşitli sorulara cevap bulmaya çalışacaklarını anlatan Kulakoğlu, Asurlu tüccarların Anadolu'ya geldikleri, ticaret sistemini kurdukları ve halkla bir arada yaşadıkları Karum alanında kazılar yaparak analizler toplayacaklarını ifade etmiştir.

Kulakoğlu, artık arkeolojik kazıların sadece eser üzerine yoğunlaşmadığını belirterek, alandan çıkan tozun, toprağın bile önemli olduğunu, elde edilecek verilerin bitki örtüsünü, hayvan türlerini ortaya koyabileceğini, bir mezarda bulunacak kemiklerden o dönem insanının geçirdiği hastalıkların tespit edilebileceğini dile getirmiştir.

Döneme ait kerpiç evlerde kazı yapıldığını belirten Kulakoğlu, "Biz bütünüyle bir ev kazıyoruz. Bunun içinde de arkeolojik eserlerden günümüze kalanları değerlendireceğiz. Bu arkeolojik objeler üzerinde çeşitli analizler yaparak bunların kökenlerini, nerede üretildiklerini, nasıl üretildiklerini, bir arşivle de karşılaşırsak bunların hikayelerini yazılı olarak doğrulatmak istiyoruz." şeklinde konuşmuştur.

Karum alanında çok sayıda tablet bulunduğuna dikkat çeken Kulakoğlu, bu tabletlerin ya ev sahiplerince yazıldığını ya da onlara gelen mektuplardan oluştuğunu belirterek, "Öyle ki bazı mahkeme kararları var. Örneğin bir miras davasıyla ilgili olarak evin içindeki bütün eserler, kaplar, altın, gümüş sayılıyor ve tablete kayıt ediliyor. Bu tabletlerde yazılanları biz arkeolojik kazılarla doğrulayabilecek miyiz? Gerçekten o tablette yazılan envanter bilgileri bizim arkeolojik olarak bulabileceğimiz belgeler mi bunları araştıracağız." ifadelerini kullanmıştır.

Asurlu tüccarlar gelmeden önce de Kültepe'nin büyük bir yaşam merkezi olduğunu aktaran Kulakoğlu şunları kaydetmiştir:

"Asurlu tüccarlar gelmeden önce Kültepe'nin ve dolayısıyla Anadolu'nun durumu nasıldı, bunu farklı disiplinlerle çalışarak, çeşitli yöntemlerle hem o evlerin içinde ya da anıtsal yapıların içindeki kalıntılarla açığa çıkarmak istiyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığımızın 'Geleceğe Miras' projesi kapsamında da bu çalışmaları gerçekleştiriyoruz. Şimdiye kadar yapılan bu çalışmalar aslında hem Kültepe'nin hem Kayseri'nin hem de Anadolu'nun tarihine ışık tutan veriler veriyor. Kültepe'nin şu an için bildiğimiz kadarıyla eriştiğimiz en erken dönem, Kalkolitik Çağ dediğimiz günümüzden aşağı yukarı 6 bin 500 yıl öncesine dayanan bir dönem. Eğer kazılar devam ederse bizim bu tarihi 7 bin ila 8 bine kadar götürmememiz için hiçbir neden yok. Ama daha erken tabakalara indiğinizde daha hassas çalışmak zorundasınız. Çünkü oradaki mikron ölçeğinde bulguların dahi incelenmesi artık mümkün. Eskiden yapılamayan analizler şimdi çok kolaylıkla yapılabiliyor."

Kültepe kazılarının önemine de değinen Kulakoğlu, "Kültepe aslında tüm tabakalarıyla, geçmişiyle ve kazıda çıkarılan bulgular sayesinde tüm yakın doğunun tarihini aydınlatan bir merkez. Mezopotamya'da olmayan, Suriye'de olmayan bilgileri Kültepe kazıları tek başına sağlayabiliyor. Bu anlamda kazıların devam etmesi gerçekten de gerekli. Kültepe, Anadolu tarihine ışık tutuyor ama aynı zamanda dünya tarihine de ışık tutuyor." değerlendirmesinde bulunmuştur.