Kültür ve Turizm Bakanlığı, Roma İmparatoru Marcus Aurelius'un bronz heykelinin iadesi için ABD'den gelen 3 aylık süre talebini, Jale İnan'ın müzede anılması şartıyla kabul etti.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Roma İmparatoru Marcus Aurelius'un bronz heykelinin yurda iade edilmeden önce ABD Cleveland Müzesi'nin 3 aylık süre talebini, bu eserin bulunması için çalışmalara başlayan Türk arkeolojisinin önemli ismi Prof. Dr. Jale İnan'ın müzede anılması ve resimleriyle donatılması şartıyla kabul etti.

'Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi'ne dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan katıldı. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde ziyarete açılan sergide, 65 yıl sonra yurda dönen Marcus Aurelius heykelinin yanı sıra birçok eser de ilk kez sergilendi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanı Zeynep Boz, Türk halkının Marcus Aurelius heykelini ilk kez Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde görecek olmasını çok anlamlı bulduğunu belirtti.

Marcus'un iade sürecinin çok uzun sürdüğünü belirten Boz, Marcus Aurelius'un milattan sonra 161 yılında tahta çıkan bir Roma İmparatoru olduğunu ve tahtta bulunduğu süre boyunca Germen Kavimlerine karşı savaşması ve isyanları bastırmasıyla tanındığını söyledi.

Boz, Marcus Aurelius'un bronz heykelinde filozof kimliğinin betimlendiğini ve imparatorun Stoacı felsefe ekolünün önde gelen savunucularından olduğunu hatta geç dönem Stoacıların en önemlisi olduğunu ifade etti.

Stoacı felsefenin 'her şeye anlam yüklememe, duygu kontrolünü' öncelikli kıldığını belirten Boz, Marcus Aurelius'un öğretilerinin ve fikirlerinin kaleme aldığı 'Kendime Düşünceler' adlı eserin her dile çevrildiğini aktardı.

Boz, 1960'lı yıllarda Burdur'daki Boubon Antik Kenti'nde yoğun kaçakçılık yapıldığını ve eserlerin uluslararası pazarlara girdiğini söyledi.

Merhum bilim insanı Prof. Dr. Jale İnan'ın 1973'te Boston'da katıldığı bir etkinlikte bu heykelin içinde bulunduğu 4 heykelin tanıtımını gördüğünü ve bu eserlerin dikkatini çektiğini anlattı.

Zeynep Boz, bronz heykellerin günümüze ulaşmasının zor olduğunu belirtti. Bir kentte ekonomi kötüye gittiğinde bronzların eritilip sikke basımı, silah yapımı veya günlük malzeme için yeniden farklı formlarda kullanıldığını bildiklerini ifade etti. Bu tür heykellerin bulunmasının, Roma İmparatorları kronolojisi için çok önemli olduğunu vurguladı.

Boz, Jale İnan'ın araştırmaları sonucunda Burdur'da kurtarma kazıları ve ABD'den iade çalışmalarının başladığını söyledi.

1973'te başlayan sürecin zorlu ve zaman zaman kesintiye uğradığını belirten Boz, 2021'de Boubon soruşturmasının yeniden başladığını hatırlattı.

Boz, Marcus Aurelius'u ülkesine döndürmenin kolay olmadığını, bu süreçte çok sayıda görgü tanığıyla görüşüp ifade alındığını ve çapraz sorgulama gibi teknik konularla uğraşıldığını belirtti. Eserin ayak ölçülerinin kazılardaki kaidedeki boşluğa tam oturmasının heykelin nereye ait olduğunu ispatladığını söyledi.

Cleveland Müzesi yetkililerinin eseri iade ederken Amerikalıların eserle vedalaşması için 3 aylık bir süre istediğini belirten Boz, bu talebin ilginç olduğunu kaydetti.

Talebi, eserin Türkiye'ye getirilmesinde ve kültür varlıklarının korunmasında hayatını adamış Jale İnan'ın müzede anılması ve resimlerinin sergilenmesi şartıyla kabul ettiklerini söyledi. Boz, müzenin bu şartı kabul ettiğini ve heykel gelmeden önce Jale İnan'ın resimlerinin ve hayatından kesitlerin 3 ay boyunca müzede sergilendiğini belirtti.

Zeynep Boz, heykelin başının olmadığını ve nerede olduğunun bilinmediğini söyledi. Başının muhtemelen istilalar veya Hristiyan akınları sırasında zarar görmüş olabileceğini düşündüklerini, heykelin başsız durumunun kültürel varlıkların tahribatının sonuçlarını gösteren bir sembol olduğunu ifade etti.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş, Anadolu medeniyetinin kadim bir coğrafya olduğunu ve bu sorumlulukla 2023'te 'Geleceğe Miras Projesi'nin başladığını belirtti.

Gönültaş, 'Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi'nde Marcus Aurelius'un yanı sıra 570 eserden 485'inin ilk kez sergilendiğini ve Taş Tepeler Projesi'nden eserlerin de ilgi çektiğini vurguladı.

Gönültaş, Taş Tepeler'den, özellikle Karahantepe'den çıkan buluntuların, geçen sene Şangay Forumu'nda dünyanın en önemli arkeoloji projeleri arasında yer aldığını kaydetti.

Karahantepe'de kamuya açık alan sayılabilecek yapılar bulunduğunu belirten Gönültaş, bu yapıların içindeki insan boyutunda heykellerde, akbabalardan deniz yaratıklarına, kuşlardan yırtıcı hayvanlara kadar birçok hayvan figürünün işlenmesinin o döneme dair bilgiler sunduğunu söyledi.

Gönültaş, 'Arkeolojinin Altın Çağı Sergisi' için Gordion'dan Phasalies'e, Troya'dan Taş Tepeler'e kadar Türkiye'nin 90 kazı alanından eser seçtiklerini ifade etti.

Bu serginin, Türkiye'deki arkeolojik çalışmaların bir yansıması olduğunu belirten Bülent Gönültaş, Bakanlığın çalışmalarıyla elde edilen verilerin, temeli 180 yıl öncesine dayanan Türk arkeolojisinin dünya genelinde adından sıkça söz ettireceğinin bir göstergesi olduğunu söyledi.