Kütüphaneler Artık Topluma Yön Veren Merkezlere Dönüşüyor

Bakan Ersoy, Balıkesir Valiliği'ni ziyaretinin ardından İl Halk Kütüphanesi'nin açılışında yaptığı konuşmada, bilgiye hem fiziksel hem de dijital ortamlarda hızlı ve kolay erişim imkanının, kütüphaneleri sadece kitapların bulunduğu yerler olmaktan çıkardığını, onları araştırma, üretme, öğrenme ve paylaşma merkezine dönüştürdüğünü ifade etti.

Kütüphanelerin bireysel gelişim, toplumsal dayanışma ve kültürel etkileşimin yaşandığı alanlara dönüştüğünü belirten Ersoy, görev başlangıcından itibaren kütüphaneleri sadece bilgi merkezi olarak değil, aynı zamanda hizmete erişimde fırsat eşitliği sağlayan kurumlar olarak değerlendirdiklerini söyledi. Ersoy, ülkenin her köşesinde vatandaşların bilgiye, kitaba ve teknolojiye rahatça ulaşabilmesi için büyük çaba gösterdiklerini dile getirdi.

Bu anlayışla son yıllarda Türkiye genelinde çok sayıda yeni kütüphane açıldığını, mevcut kütüphanelerin modernize edildiğini ve hizmet çeşitliliğinin artırıldığını aktaran Ersoy, kütüphanelerin artık sadece okuma alanları değil, öğrenme, üretme ve paylaşma merkezleri haline geldiğini vurguladı.

Ersoy, 'Yaşayan kütüphane' yaklaşımı sayesinde halk kütüphanelerinin, sadece bilgiye erişim sağlayan yapılar değil, aynı zamanda bireylerin sosyal, kültürel ve eğitsel ihtiyaçlarını karşılayan çok yönlü yaşam alanları haline getirildiğini belirtti. Yeni hedeflerinin, kütüphaneleri sadece okuma alanı olmaktan çıkarıp, düşünen, üreten ve dönüştüren bireylerin yetiştiği, topluma yön veren merkezler haline getirmek olduğunu ifade eden Ersoy, 'Üreten kütüphaneler' vizyonuyla kütüphanelerin ülkenin gelişimine sadece eşlik eden değil, ona yön veren proaktif yapılar olarak hizmet vereceğini dile getirdi. Üreten kütüphanelerin, sadece okuma kültürünü yaygınlaştırmakla kalmayıp, bireylerin deneyimleyerek öğrenmesini ve bilgiyle birlikte üretim süreçlerine katılmasını da mümkün kılacağını söyledi.

İhtisas kütüphanelerinin de farklı sektörlerin bilgi ihtiyacına yönelik derinleşmiş ve nitelikli içerikler sunarken sanat, edebiyat ve geleneksel el sanatları alanındaki atölye ve etkinliklerle bireyleri kültürel üretime teşvik ettiğini belirten Ersoy, inovasyon ve girişimciliğe zemin hazırlayarak kütüphanelerin, fikirlerin filizlendiği ve projelerin hayat bulduğu gelişim merkezlerine dönüştürüldüğünü açıkladı.

'Üreten kütüphane' yaklaşımının, bireylerin sadece bilgiye erişen değil, aynı zamanda bilgi ve içerik üreten, düşünen ve katkı sunan aktif öznelere dönüşmesini hedeflediğini ifade eden Ersoy, bu vizyon doğrultusunda ülkenin dört bir yanında 1300'ü aşkın halk kütüphanesiyle hizmet verildiğini belirtti. Ersoy, mevcut durumda 26 müstakil bebek kütüphanesi, 59 müstakil bebek ve çocuk kütüphanesi, 20 ihtisas ve edebiyat müze kütüphanesi, 12 AVM kütüphanesi, ceza ve tevkif evi kampüslerindeki 10 adalet halk kütüphanesi, havalimanı ve gar kütüphaneleriyle halka çok yönlü ve kapsayıcı bir kütüphane hizmet modeli sunulduğunu söyledi.

Bakan Ersoy, 'Bilgiye erişim herkesin hakkıdır' anlayışıyla, 78 gezici kütüphane ile yerleşik kütüphanelerin ulaşamadığı noktalara hizmet götürdüklerini, kırsaldaki öğrencileri kitapla, etkinliklerle ve öğrenme ortamıyla buluşturduklarını kaydetti.

Türkiye'de son 6 yıl içinde toplam kütüphane kullanım alanında yüzde 83'lük artış sağlandığını aktaran Ersoy, 410 bin metrekareden 750 bin metrekareye ulaştıklarını belirtti. Aynı süreçte oturma kapasitesinin 97 binden 150 bine çıkarılarak yüzde 54 artış sağlandığını ve bu genişlemenin hem kullanıcı deneyimini geliştirdiğini hem de hizmet erişimini yaygınlaştırdığını ifade etti.

2024 yılı sonunda halk kütüphanelerinde üye sayısının 6,7 milyona, kullanıcı sayısının 38,7 milyona ve toplam kitap sayısının 25,1 milyona ulaştığını belirten Ersoy, bu üç başlıkta tarihin en yüksek rakamlarına ulaşmanın gururunu yaşadıklarını söyledi. Ersoy, sadece bir yıl içinde kullanıcı sayısının 5 milyondan fazla arttığını, bu başarıda son iki yılda hizmete açılan 170'in üzerindeki yeni ve yenilenmiş kütüphane, hızla büyüyen kapalı kullanım alanları, zenginleşen koleksiyonlar ve teknolojiyi etkin kullanan hizmet modellerinin büyük payı olduğunu ifade etti.

Kütüphanelerde dijital çağın gerekliliklerine uygun olarak kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştirdiklerini dile getiren Ersoy, Yapay Zeka Temelli Kütüphaneler projesiyle, sesli iletişim kurulabilen dijital asistanlar sayesinde kullanıcıların bilgiye erişim süreçlerini hızlandırdıklarını ve kolaylaştırdıklarını söyledi. Ersoy, Milli Dijital Kütüphane Projesi ile Milli Kütüphane'deki milyonlarca kaynağın dijital ortama taşınarak halkın her yerden erişebileceği bir bilgi evreni oluşturulduğunu belirtti.

Engelsiz kütüphane anlayışıyla, engelli vatandaşların kütüphane hizmetlerinden eşit biçimde yararlanmasının temel öncelikler arasında konumlandırıldığını ifade eden Ersoy, kütüphanelerin sadece bilgiyle değil, doğaya saygıyla da inşa edildiğini söyledi. Yeni hizmet binalarında çevre dostu teknolojilere yatırım yapıldığını ve sürdürülebilirlik yaklaşımının merkeze alındığını belirten Ersoy, bu anlayışın somut bir yansıması olan Banaz Tarım Kütüphanesi ve Burdur İl Halk Kütüphanesi'nin 2024 yılında IFLA tarafından dünyaya örnek gösterilen projeler arasında yer aldığını kaydetti.

Balıkesir İl Halk Kütüphanesi'nin 5 bin 650 metrekarelik kullanım alanı, 105 bin kitap kapasitesi ve aynı anda 770 kişiyi ağırlayabilen altyapısıyla, sadece şehrin değil, tüm bölgenin kültürel belleğine yön verecek nitelikte bir merkez olarak tasarlandığını belirten Ersoy, kütüphanenin her yaştan bireyin farklı ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde dizayn edildiğini dile getirdi. Kütüphanenin 0-3 ve 4-6 yaş grubu için bebek ve çocuk bölümleri, gençlik ve yetişkin okuma salonları, grup çalışma alanları, internet ve multimedya salonları ile hizmete sunulduğunu ifade eden Ersoy, ayrıca dene-yap, kimya, matematik ve zeka atölyeleri, konferans salonu, cep sineması, süreli yayın bölümü ve kent kitaplığı gibi alanlarla kütüphanenin Balıkesir'in kültürel ve eğitsel hayatına çok boyutlu katkılar sağlayacağını vurguladı.

Mevcut durumda Balıkesir'de 1 il halk, 4 çocuk, 3 şube, 1 kasaba ve 17 ilçe halk kütüphanesi olmak üzere toplam 26 halk kütüphanesiyle vatandaşlara hizmet verildiğini belirten Ersoy, bu hizmet ağının sadece şehir merkezlerindeki yerleşik kütüphanelerle sınırlı kalmayıp Gezici Kütüphane aracılığıyla kırsal bölgelerdeki vatandaşları da bilgiyle buluşturduğunu söyledi.

Son beş yılda Balıkesir'de kütüphane hizmetlerini genişletmek adına önemli adımlar atıldığını ifade eden Ersoy, Edremit İlçe Halk Kütüphanesi'nin modern binasında hizmete başladığını belirtti. Havran, İvrindi, Dursunbey, Marmara Adası ve Saraylar'da yeni halk kütüphanelerinin belediyeler ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş birliği yapılarak hizmete açıldığını kaydeden Ersoy, Burhaniye'de de yeni kütüphane binasının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Ersoy, 2024 yılı itibarıyla Balıkesir'deki halk kütüphanelerinin 600 bini aşkın kitap, 350 binin üzerinde materyal ve 150 binden fazla kayıtlı üye ile bugüne kadarki en yüksek hizmet kapasitesine ulaşarak rekor kırdığını dile getirerek sözlerini tamamladı.

Bakan Ersoy, konuşmasının ardından beraberindekilerle açılışını gerçekleştirdiği kütüphaneyi gezdi.