Letoon Kutsal Alanı'nda 8 bin kişilik tiyatronun restorasyonu yapılacak

Kumluova Mahallesi'nde bulunan kutsal alan, 1988 yılında Antalya'nın Kaş ilçesindeki Xanthos Antik Kenti ile birlikte UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne dahil edildi.

Likya medeniyetinin dini merkezi olarak tanımlanan bu alan, bünyesindeki Leto, Apollon ve Artemis tapınakları, yazıtlar ve heykel kaideleriyle ziyaretçilere tarihi bir deneyim sunuyor.

Letoon Kutsal Alanı'nda 2025 yılı kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün destekleriyle Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Kasapoğlu başkanlığında devam ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan 'Geleceğe Miras' projesiyle desteklenen kazıda, ören yerindeki tiyatronun orijinal yapısına uygun şekilde restore edilmesi için çalışmalara başlandı.

Letoon Kutsal Alanı Kazı Başkanı Kasapoğlu, alandaki çalışmaların Xanthos Antik Kenti ile birlikte yürütüleceğini ifade etti.

Su kaynakları nedeniyle alanın tüm Likya Birliği'nin kutsal alanı olduğunu belirten Kasapoğlu, 'Alanın UNESCO'ya dahil edilmesindeki en önemli neden, Apollon Tapınağı'nın hemen yanında 1973'te bulunan üç dilli yazıttır. Bununla birlikte Xanthos'taki dikili yazıtta önemlidir. Üç dilli yazıtta Likçe, Aramice ve Grekçe'nin bir arada olması ve Likçe'nin çözülmesine büyük katkı sağlaması nedeniyle UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alındı' açıklamasını yaptı.

Kasapoğlu, bu yılki kazı çalışmalarında 'Geleceğe Miras' projesi destekleriyle tiyatrodaki dolguyu tamamen kaldırmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Tiyatronun tüm Likya Birliği'ne hizmet etmiş önemli bir alan olduğunu belirten Kasapoğlu, 'Tiyatro yaklaşık 8 bin kişi kapasiteli. Antik dönemde Likyalıların katıldığı kutsal şenlikler tiyatroda düzenlendi. Tiyatrodaki kazı ve restorasyon çalışmalarını tamamladıktan sonra alanın kültürel etkinliklerde korunarak kullanılmasını sağlamak istiyoruz' dedi.

Kasapoğlu, diğer önemli projenin ise Leto Tapınağı'nın restorasyonu ve yeniden ayağa kaldırılması olduğunu vurguladı.

Kutsal alanın, üç tapınağı barındırması nedeniyle büyük bir öneme sahip olduğunu belirten Kasapoğlu, şunları kaydetti: 'Leto Tapınağı'nın şimdiye kadar yapılan çalışmalarda ortaya çıkarılan yaklaşık 1360 mimari bloğu mevcut. Bunlar, alanın genelinde kabaca konumlandırılmış. Burada kapsamlı bir restorasyon projesinin gerçekleştirilmesi için detaylı bir dijital belgeleme çalışması yapmayı planlıyoruz. Leto Tapınağı'nı 3 boyutlu olarak tüm taşlarıyla ayağa kaldırmayı, dijital artırılmış gerçeklikle kurguyu oluşturmayı ve hızlı bir pratikle restorasyona geçmeyi amaçlıyoruz. Bu proje sayesinde tapınağı ayağa kaldırdığımızda belki Batı Anadolu'daki en bütüncül ayağa kaldırılmış tapınaklardan biri olacak.'

Kasapoğlu, alanın güneyindeki kutsal su kaynağı ve Hadrian Çeşmesi'nde kazı çalışmalarının tamamlanarak restorasyonunun planlandığını anlattı.

Projenin tamamlanmasıyla gece müzeciliğine açık bir alanın oluşturulacağını dile getiren Kasapoğlu, 'Letoon Kutsal Alanı, Likya Yolu güzergahında yer alıyor. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde olması nedeniyle uluslararası alanda ciddi bir ilgi çekiciliği var. Burayı ziyaret edenlerin çoğunluğunu yabancı ülkelerden gelenler oluşturuyor. Buranın kazı ve restorasyon çalışmalarıyla ayağa kaldırılması, ışıklandırılması bölgede önemli bir turizm destinasyonu yaratacak. Hem kültür turizmine hem de ekonomimize önemli katkı sağlanacağını söyleyebiliriz' ifadesini kullandı.