Mersin: Tarih ve Lezzetin Buluştuğu Destinasyon

Akdeniz'de "Bereketli Hilal" üzerinde yer alan Mersin, verimli toprakları ve Akdeniz dünyasına açılan konumuyla tarih boyunca önemli bir yerleşim yeri ve liman kenti olarak öne çıkmıştır.

Şehir, Doğu Akdeniz'in önemli ticaret merkezlerinden biridir ve Türkiye'nin en yüksek biyoçeşitliliğe sahip Kuş Cenneti'ne ev sahipliği yapmaktadır.

Mersin'de ziyaret edilebilecek tarihi noktalar arasında St. Paul Kilisesi ve Kuyusu, Alahan Manastırı, Mamure Kalesi, Kız Kalesi ve Korykos Antik Kenti, Anemurium Antik Kenti, Danyal Peygamber Makamı, Aya Tekla Manastırı, Tarihi Tarsus Evleri, Kleopatra Kapısı, Soli Pompeiopolis Antik Kenti, Uzuncaburç Antik Kenti, Adamkayalar, Silifke Kalesi, Yerköprü Şelalesi, Narlıkuyu, Aynalıgöl (Gilindire) Mağarası, Cennet Cehennem Mağaraları ve Kanlı Divane bulunmaktadır.

Tarih boyunca çeşitli uygarlıkların buluşma noktası olan Mersin'de, Alahan Manastırı, St. Paul Anıt Müzesi ve Kuyusu, Mamure Kalesi ve Korykos Antik Şehri (Kızkalesi) gibi çok eski tarihe dayanan yapılar UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

İncil'de Tarsuslu Paul olarak geçen Aziz Paul'un Tarsus'ta doğup yaşadığı kabul edilmektedir. St. Paul Kuyusu, Aziz Paul'un evinin avlusu olduğu düşünülen alanda bulunur ve kuyunun sularının şifalı ve kutsal olduğuna inanılmaktadır.

Bu alan Hristiyanlığın önemli hac merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. İnşa tarihi tam olarak bilinmeyen kilise, 2001 yılında restore edilerek St. Paul Anıt Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.

Mut'ta bulunan Alahan Manastırı, Toros Dağları'nın yamacındaki mistik konumuyla önemli bir hac merkezi ve Hristiyanlığın yayılması sırasında Aziz Paul ve Barnabas'ın duraklarından biri olduğu düşünülmektedir. Manastır, erken dönem Hristiyanlık ve Doğu Roma mimarisini yansıtmaktadır ve biri yıkılmış iki kilisesi bulunmaktadır.

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Anamur'un görkemli kalelerinden Mamure Kalesi, 1500 yıllık tarihiyle ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

Mersin sahil şeridinin sembolü olan Kızkalesi, şehrin gözbebeği ve en önemli sembolik yapısı olarak deniz kalesi adıyla da bilinir. Denizin ortasında bir adacık üzerinde kurulan Kale, bir yazıta göre 1199 yılında I. Leon tarafından inşa edilmiştir.

Ünlü tarihçi Herodotos'a göre, Korykos isimli bir Kıbrıs prensi tarafından inşa edilmiştir. Coğrafyacı Strabon'un aktardığına göre, Roma Dönemi'nde korsanlar tarafından barınak olarak kullanılmıştır. Tarih boyunca Seleukoslar'dan Osmanlı'ya çeşitli medeniyetlerin hakimiyetine giren Kız Kalesi, kıyıya yaklaşık 600 metre uzaklıktadır ve 2014 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

Mersin'in Anamur ilçesinde yer alan Anemurium Antik Kenti'nin ismi Milattan Önce 4. yüzyıla ait kaynaklarda geçmektedir. Etimolojik olarak Anemurium rüzgarlı yer anlamına gelmektedir.

Milattan Sonra 1. yüzyılda surlarla çevrili kent, kısa süre sonra Kommagene Kralı IV. Antiochos'un egemenliğine girmiştir. Yukarı ve aşağı kent olmak üzere iki bölümden oluşan Anemurium'un dikkat çekici yapıları arasında surlar, hamamlar, tiyatro ve odeon bulunmaktadır.

Selçuk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Tekocak, ekibiyle 2016'dan bu yana Anemurium Antik Kenti'nde arkeolojik kazı, araştırma ve koruma-onarım çalışmaları yürüttüklerini belirtmiştir.

Tekocak, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında 12 ay aralıksız olarak kentte kazı ve restorasyon çalışmalarını eş zamanlı olarak yürüttüklerini ifade etmiştir.

Son dönemde kentte dijital olarak farklı çalışmalar da yapacaklarını anlatan Tekocak, kentte yaşanan sosyal hayatı izleyicilere aktarmak istediklerini belirtmiştir.

Tekocak, "Antik çağdaki insanların bir günü nasıl geçiyordu? Sabah kalktığında ne yapıyordu? Çocuğuyla balığa giden bir babayı ya da bir ailenin cenaze törenini, dijital ortama taşıyıp, burada sinevizyon olarak karşılama merkezinde sunabilecek deneysel arkeoloji yapmak, deneyim müzeleri oluşturmak istiyoruz. Efes bunun güzel bir örneği ya da Göbeklitepe'de yapılan uygulamaların buraya uyarlamasını yapma planlarımız var. Bunu büyük bir proje haline getirmek için elimizden geleni yapıyoruz." ifadelerini kullanmıştır.

"Makam-ı Danyal Camii" olarak bilinen yapının altında Babil Kralı Nebukadrezzar zamanında yaşamış ve Yahudileri Babil esaretinden kurtarmış bir peygamber olan Danyal Peygamber'in yattığı belirtilmektedir. Bölgede ortaya çıkarılan mezar, 2014'ten bu yana Danyal Peygamber'in kabri olarak ziyarete açıktır.

Silifke'de bulunan Aya Tekla, erken Hristiyanlık Dönemi'nde hac merkezi olarak kabul edilmiştir. Hikayeye göre Tekla, St. Paul'den etkilenen bir azizeydi. Zulümden kurtulup mağarada saklanan azize, öldürülmek üzereyken bu mağarada kaybolmuştur. Efsaneler üzerine bu mağara kutsal kabul edilerek, kiliseye dönüştürülmüştür.

Tarsus'un bazı mahallelerindeki eski Tarsus evleri, şehrin otantik dokusunun en güzel hissedilebileceği yerlerdendir. Burada 300'ü tescillenmiş toplamda 600 kadar eski ev bulunmaktadır. Ahşap ve kerpiçten yapılan evler klasik Osmanlı mimarisi izlerini taşımaktadır.

Şehrin en ilginç yerlerinden biri ve Mersin ilinde taş kabartmaları ile ünlü bir kanyon olan Adamkayalar, Toros Dağları'nın güney yamaçlarında Olba Territorium olarak adlandırılan bölgede yer alan Şeytan Deresi Kanyonu'nda bulunmaktadır.

Buradaki kabartmalar 11 erkek, 4 kadın, 2 çocuk, 1 dağ keçisi ve alınlık üzerinde bir Roma kartalından oluşmaktadır. Adamkayalar ile ilgili ayrıntılı herhangi bir bilgi bulunmamakla beraber kabartmalar, Milattan Sonra 2. yüzyıla tarihlenmektedir.

Adamkayalar, 2023 yılı itibarıyla oluşturulan bir trekking rotası ile ulaşılabilir hale gelmiştir. Trekking rotasını yürüyecek olanlar yanlarında bol su götürerek alanı keşfedebilirler.

Erken Tunç Dönemi'nin izlerinin görüldüğü Silifke Kalesi de Roma Dönemi'nde surlarla çevrilmiştir. Bir süre tapınak şövalyelerinin meskeni olup sonrasında Karamanoğulları'nın fethi ile Türk kimliğine bürünmüştür.

Evliya Çelebi'nin de bir dönem caddelerinde ve sokaklarında gezdiği kale, birçok seyyahın da uğrak noktasıdır. Silifke Kalesi'nden gün doğumu ve batımı izlenebilir.

Orta Çağ'da Porto Calamie olarak bilinen Narlıkuyu'da milattan sonra 4. yüzyılda yapılmış bir hamam bulunmaktadır. Hamamdan geriye yalnızca su yalağı ve taban mozaikleri kalmıştır.

Narlıkuyu Mozaik Müzesi de bu mozaiği korumak amacıyla kurulmuştur. Şehir merkezinden 65 kilometre uzaklıkta bulunan Narlıkuyu'da yeraltı suları denizle buluşmaktadır. Burada bulunan Kızlar Hamamı Koyu da en sık tercih edilen koylardan biridir.

Mersin'de çok sayıda mağara ve obruk bulunmaktadır. Silifke'deki Cennet Cehennem Obrukları, milyonlarca yıl önce oluşmuş ve sırasıyla 70 ve 128 metre derinliğindedir.

Cennet çukuru 450 basamak inilerek ziyaret edilebilse de Cehennem çukuruna yalnızca dağcılık malzemeleri kullanılarak ulaşılabilmektedir. Aksi takdirde Cehennem obruğu gözlem terasından görülebilir.

Antik çağlarda Kanytellis adıyla bilinen Kanlıdivane de Olba Hanedanı'nın yerleşimlerinden biridir. Mersin'in Erdemli ilçesinde bulunan kent, antik dönem zeytinyağı üretim merkezi olarak öne çıkmaktadır.

Akdeniz'in bereketli topraklarında kök salan Mersin mutfağı ise hem yöresel lezzetleri hem de kültürel çeşitliliğiyle damaklarda iz bırakmaktadır.

Mersin mutfağında öne çıkan lezzetler arasında, kentin simgesi haline gelen tantuni, Ramazan aylarının vazgeçilmezi kerebiç, havuçla yapılan özgün bir tatlı olan cezerye ve doğal üretimiyle bilinen Silifke yoğurdu yer almaktadır.

Her biri yöresel kimliği yansıtan bu tatlar, Mersin'in gastronomi zenginliğini gözler önüne sermektedir.