Tripolis'in ileri gelenleri, antik kentteki balık havuzlu villalarında ağırlanmış

Denizli'nin Buldan ilçesindeki Tripolis Antik Kenti'nde devam eden kazı çalışmalarında, gösteriş ve ihtişamı temsil eden, iç cephe duvarları rengarenk fresklerle süslenmiş ve önünde balık havuzu da bulunan, 1500 metrekarelik bir alana yayılmış yeni bir villa keşfedildi.

Yenicekent Mahallesi'nde, Büyük Menderes Nehri'nin hemen kıyısında yer alan antik kentte kazı faaliyetleri, Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Duman başkanlığındaki bir ekiple 13 yıldır aralıksız sürdürülüyor.

Batı Anadolu'nun en iyi korunmuş antik kentlerinden biri olarak kabul edilen Tripolis'te bugüne kadar bilim dünyası ve kamuoyuyla birçok önemli buluntu paylaşıldı. Bu buluntular arasında 1700 yıllık freskler, 1500 yıllık bir kilise ve zemini mozaik kaplı, duvarlarında renkli freskler ile bitkisel ve geometrik süslemelerin yer aldığı, 2 bin yıllık olduğu tahmin edilen 12 odalı bir villa daha önce gün ışığına çıkarılmıştı.

Ayrıca antik kentte 1500 yıllık tahıl ambarları, Roma dönemine ait 2 bin yıllık pazar yeri, tavlanın erken bir versiyonu olan oyun kalıntıları, zeytinyağı atölyesi kalıntıları, taş kesme atölyesi, metal testere parçaları ve siparişlerin kaydedildiği yazıtlar, gelişmiş bir kanalizasyon sistemi, 200 metre uzunluğunda bir siper ve anıtsal bir çeşme de bulundu.

Bu yılki kazıların şimdilik en dikkat çekici eseri ise 1600 yıllık olduğu düşünülen, 4 oda ve 2 salondan oluşan, sütunlu galerisi, 40 metrekarelik balık havuzu ve geniş bir iç bahçeye sahip olan villa oldu.

Alanda 40 kişilik bir ekibin çalıştığını belirten Duman, 'Sahada önemli buluntularla karşılaştık. Üzerinde çalışmalarımızı sürdürdüğümüz yapı kompleksine, 480 metrekaresi kapalı olmak üzere toplamda 1500 metrekarelik bir alana yayılan 4 oda, 2 büyük salon, bir sütunlu avlu ve sarnıç, iki çeşme, bir balık havuzu ve sütunlu galerisiyle büyük bir villa yapısı diyebiliriz. Burayı villa olarak nitelendirmemizin sebebi, hem boyut olarak normal konutlardan daha büyük olması hem de mimari dekorasyonunda ve duvar süslemelerinde kullanılan öğelerin, daha önce bulduğumuz standart konutlardan farklılık göstermesidir' şeklinde konuştu.

Duman, villanın tüm iç cephe duvarlarının rengarenk fresklerle donatıldığını ifade etti.

Duvarlardaki fresklerde bitkisel öğelerin ve mimari dekorasyonun ön planda olduğunu anlatan Duman, 'Villanın iç duvarları sarıdan maviye, kahverengiden kırmızıya kadar birçok farklı ton kullanılarak fresklerle süslenmiştir. Yine bu villanın hemen güney girişinde 20 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğinde bir sütunlu galeri ile bunun önünde 40 metrekarelik bir havuz bulunmaktadır' dedi.

Villada misafir edilen konuklara havuzda yetiştirilen balıkların ikram edildiği belirtildi.

Duman, villanın önündeki havuzun diğerlerinden çok farklı olduğunu ve bu yapının çevresinde yapılan çalışmalarda çok sayıda deniz kabuklusuna rastlandığını dile getirdi.

Havuzun çevresindeki mermer zemin döşemelerinde balık figürlerinin bulunduğunu anlatan Duman, şu bilgileri aktardı: 'Aslında bu bir balık havuzu. Dikdörtgen planlı havuzun iç duvarlarında pişmiş topraktan yapılmış su boruları kullanılmış. Bu boruların yarısı açık, yarısı kapalı durumda. Burada yetiştirilen balıkların hem güneş ışığından korunması hem de sığınmaları için küçük yuvalar yapılmış. Menderes Nehri'nin kıyısında yer alan Tripolis Antik Kenti'nde geçmiş yıllarda tatlı su balıkçılığıyla ilgili çeşitli buluntulara rastlamıştık. Bu havuz, bu bilgileri doğrular nitelikte. Deniz kıyısında balık yetiştiriciliğine dair bu tip buluntuların olması normaldir, ancak o dönemde Anadolu'nun iç kesimlerinde böyle bir balık havuzunun bulunması nadir örneklerden biridir. Bu havuzda sazan, yayın, yılan balığı gibi çeşitli balıkların beslendiğini anlıyoruz. Villada ağırlanan kalabalık misafirlere havuzda yetiştirilen balıklardan ikram edildiğini söylemek mümkündür. Roma döneminde balık havuzları, hem mutfak ihtiyaçlarını karşılayan hem de konukların ağırlandığı ihtişamlı büyük kabul salonlarında ev sahibi için bir gösteriş aracı olarak öne çıkıyordu.'