Cumhurbaşkanı Erdoğan: Zirai don mağdurlarının zararları kasıma kadar karşılanacak

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ziraat Bankası 4. Tarım Ekosistemi Buluşması'nda yaptığı açıklamada, Nisan ayında yaşanan ve son 30 yılın en düşük sıcaklıklarının kaydedildiği zirai don olayından 34 ilin büyük ölçüde olmak üzere toplam 65 ilin etkilendiğini ifade etti. Erdoğan, TARSİM kapsamında hasar tazminatlarının ödenmeye başlandığını ve sigortalı olmayan üreticilerin de zararlarının telafi edildiğini belirterek, kasım ayına kadar tüm çiftçilerin zararlarının karşılanacağını söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen Ziraat Bankası 4. Tarım Ekosistemi Buluşması programına katıldı ve konuşma yaptı.

Erdoğan, Ziraat Bankası'nın kullandırdığı tarım kredilerinin 700 milyar lirayı aştığını ve bankanın sektörün kredi ihtiyacının yüzde 71'ini tek başına karşıladığını vurguladı. Tarım kredilerinin yüzde 90'ından fazlasının, yani 653 milyar liranın devletin faiz desteği verdiği sübvansiyonlu kredilerden oluştuğunu aktardı. Kamu olarak, bankadan sübvansiyonlu tarım kredisi kullanan çiftçilerin faizlerinin ortalama yüzde 70'lik kısmını üstlendiklerini belirtti. Geçen yıl 2024-2026 yılları arasında uygulanacak yeni tarımsal kredi sistemini devreye aldıklarını hatırlatan Erdoğan, bu kapsamda 28 farklı konuda yüzde 25 ila yüzde 100 arasında faiz veya kar payı destekli kredi imkanı sağlandığını dile getirdi. Üreticilerin temel bitkisel ve hayvansal üretim konularında 300 bin liraya kadar yüzde 100 kar payı indirimli kredi kullanabildiğini, tarımsal Ar-Ge yapan firmaların, biyotarım ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarında yüzde 50 ila yüzde 100 arasında faiz kar payı indirimli krediden faydalanabildiğini ekledi.

Erdoğan, kırsal kalkınma alanında da çiftçilere çeşitli destekler verdiklerini söyledi. Bu yıl tarım ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi, depolanması ve bireysel sulamadan oluşan 7 bin 160 projeye 10,2 milyar lira hibe sağlanacağını duyurdu. Bir başka kırsal kalkınma programı olan IPARD'da şimdiye kadar toplam bütçesi 301 milyon avro olan altı çağrıya çıkıldığını, incelenmesi tamamlanan bin 408 projeye toplam 9,8 milyar lira hibe desteği verileceğini aktardı. Sadece bu yıl 138 milyon avro bütçeyle beş yeni çağrıya çıkacaklarını belirten Erdoğan, Göksu Taşeli Kırsal Dezavantajlı Alanlar ve TULİP projelerinin Tarım Bakanlığı tarafından başarıyla yürütüldüğünü ifade etti. Geçen yıl 15 ilde 71 bin kişiye toplam 750 milyon liralık hibe verdiklerini ve bu yıl projelere 1,3 milyar lira bütçe ayırdıklarını kaydetti.

Erdoğan, Türkiye'deki muhalefetin toksik anlayışına dikkat çekerek, bunun ülkeye verdiği zararlardan bahsetti. Ülkenin her alanda çağ atlamasına rağmen, özellikle ana muhalefetin kronikleşen kalite sorunundan rahatsız olduklarını dile getirdi. Muhalefetin yıllar geçse de zihniyetinde hiçbir şeyin değişmediğini, rakamları çarpıtma ve abartma alışkanlıklarından vazgeçmediğini belirtti. Krediler konusunda da bu duruma şahit olduklarını, muhalefetin sürekli güncelledikleri rakamlarla 'çiftçinin şu kadar borcu var' diyerek ülke ekonomisini ve ekonomi programını kötülemeye çalıştığını ifade etti. Ancak çizdikleri karamsar tablo ile gerçekler arasında ciddi fark olduğunu, çiftçilerin çok uygun şartlarda kredi kullandığını ve bunu batmak için değil, üretimlerini geliştirmek, kapasitelerini artırmak, yeni pazarlara açılmak ve işletmelerini büyütmek için aldıklarını söyledi. Kredilerin geri dönüş oranının yüzde 97, Ziraat Bankası'nın verdiği kredilerde ise bu oranın yüzde 99 seviyesinde olduğunu, dolayısıyla batma, iflas etme veya borç batağına saplanma gibi bir durumun söz konusu olmadığını vurguladı.

Çiftçiyi ve üreticiyi asla çaresiz bırakmadıklarını ve bırakmayacaklarını söyleyen Erdoğan, 23 yıldır taviz vermedikleri bu duruşu Nisan ayında yaşanan zirai don olayında bir kez daha sergilediklerini hatırlattı. Nisan ayında son 30 yılın en düşük sıcaklıklarının kaydedildiğini, bazı yerlerde eksi 17 dereceye varan sıcaklık düşüşleriyle karşılaşıldığını belirtti. Zirai don olayından 34 ilin büyük ölçüde olmak üzere 65 ilin etkilendiğini, TARSİM kapsamında hasar tazminatlarının ödenmeye başlandığını ve sigortalı olmayan üreticilerin de zararlarının telafi edildiğini, Kasım ayına kadar hem sigortalı hem de sigortasız tüm çiftçilerin zararlarının karşılanacağını ifade etti.

TARSİM ile yüzde 70'e varan prim desteği sunduklarını belirten Erdoğan, çiftçilerin talepleri doğrultusunda verim ve maliyetleri güvence altına alacak yeni sigorta ürünleri üzerinde de çalıştıklarını dile getirdi. Bir kez daha çiftçileri tarım sigortası yaptırmaya davet eden Erdoğan, tarım sektörünün dimdik ayakta olduğunu ve Türkiye'nin önüne çıkan zorluklara rağmen yürüyüşüne devam ettiğini, kendileri makamlarda olduğu sürece bu kutlu yürüyüşü hiçbir gücün engelleyemeyeceğini ekledi.

Erdoğan, eğer ortada batan ve iflas eden birileri varsa, bunun ana muhalefetin istismar, iltimas, çarpıtma ve felaket tellallığı siyaseti olduğunu ifade etti. Ekranlardaki ve gazetelerdeki tartışmaların takip edildiğini, yıllarca beraber yol yürüdükleri, iş yaptıkları, belediyelerde üst düzey görev verdikleri arkadaşların, İstanbul'un imkanlarının nasıl yağmalandığını ve birilerine nasıl peşkeş çekildiğini açıkça itiraf etmeye başladığını söyledi. Halka hizmet için harcanması gereken kaynakların siyaseti dizayn etmek için nasıl pervasızca kullanıldığının tek tek deşifre olduğunu belirtti. Ortaya çıkan usulsüzlüklerin ve yolsuzlukların, bizzat kendi arkadaşları tarafından ifşa edildiğini vurguladı.

İstanbul'u saran suç örgütünün kimleri haraca, kimleri maaşa bağladığının yavaş yavaş belli olduğunu söyleyen Erdoğan, daha iki yıl öncesine kadar Türkiye'yi yönetmeye layık gördükleri şahısla ilgili söylenenleri duydukça 'Allah bu milletin yüzüne bakmış' dediklerini ifade etti. Gündemlerinde ne millet ne de çiftçi olduğunu, şaibe ile yatıp butlan ile kalktıklarını belirtti. Meselenin daha hazin tarafının ise, lafa gelince Kuvayımilliyeci olmakla övünen partinin genel başkanının, yabancı siyasetçilerden demokrasi dilenmesi ve huzurlarında el pençe divan durup kendilerini sıkıştırmaları için onlardan ricada bulunması olduğunu dile getirdi. Sonuç olarak, millete ve memlekete hiçbir faydaları olmadığı gibi, toksik siyasetleriyle Türkiye'ye ve ülke ekonomisine zarar verdiklerini, sonra da çıkıp Meclis kürsüsünde mazot bidonuyla halkçılık yaptıklarını, 'Rabbim, ülkemizi ve milletimizi bunların insafına bırakmasın' ifadeleriyle sözlerini tamamladı.

Üretimin artması için reel olarak 2,1 trilyon lira tarım desteği verdiklerini söyleyen Erdoğan, çiftçilere 2025 yılında toplam 84 milyar lira ödeme yaptıklarını ve yıl sonunda bu meblağın 135 milyar lirayı bulacağını belirtti. Türkiye'de 206 çeşit tarım mahsulü üretildiğini ve birçoğunda kendilerine yeterli durumda olduklarını aktardı. Sebze ve meyve üretiminde dünyada dördüncü, bitkisel üretimde on birinci olduklarını, 21 üründe dünyada ilk üçte yer aldıklarını ifade etti. Sığır eti, tavuk eti ve yumurta üretiminde Avrupa'da birinci sırada olduklarını, su ürünleri yetiştiriciliğinde ise dünyada on altıncı, Avrupa'da ikinci sırada olduklarını kaydetti.

2002'de 24,5 milyar dolar olan tarımsal hasılanın 22 senede tam üç katına çıkarak 2024 yılında 74 milyar dolara yükseldiğini belirten Erdoğan, aynı dönemde tarım ihracatının 3,8 milyar dolardan geçtiğimiz sene 32,6 milyar dolara ulaştığını söyledi. 2002'de ülke olarak neredeyse bir yılda yapılan toplam ihracatın bugün sadece tarım alanında gerçekleştirildiğini vurguladı. Bir diğer çarpıcı rakamın ise, tarımda son 22 yılda 110 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verilmesi olduğunu dile getirdi. 186 ülkeye 2 bin 218 çeşit tarım ürünü ihraç edildiğini, 104 ülkeye tohum ihracatı gerçekleştirildiğini ekledi. Hayat kaynağı olan suya günümüz rakamlarıyla toplam 3 trilyon 350 milyar liralık yatırım yapıldığını ve 10 bin 663 tesisin hizmete açıldığını aktardı. Cumhuriyet tarihinde yapılan barajların üç katı kadar baraj inşa edildiğini, bu yıl içinde 132 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 321 tesisin daha milletin hizmetine sunulacağını ifade etti.

Son dönemde devrim niteliğindeki bazı düzenlemeleri hayata geçirdiklerini söyleyen Erdoğan, üretim planlamasına başladıklarını belirtti. Stratejik ürünler başta olmak üzere hangi ürünün nerede ve hangi miktarda ekileceğine karar verdiklerini, yeni destekleme modelini devreye aldıklarını aktardı. Hayvancılıkta da planlama bölgeleri oluşturduklarını, üretim yapacak vatandaşlara yönelik ilave teşvik ve destekleri ilan ettiklerini dile getirdi. Üretim planlamasının olumlu neticelerinin önümüzdeki üç yıl içerisinde daha net görüleceğini söyledi.

6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde de çalışmaların sürdüğünü belirten Erdoğan, Türk tarımı için çok önemli olan başka bir konuya dikkat çekti. 1 Temmuz'da başlatılacak Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı tarım sayımı ile arazi büyüklüğünden ürün desenine, hayvancılıktan makine parkına kadar tüm verilerin güncelleneceğini ifade etti. Tüm çiftçileri Tarım Bakanlığı ile TÜİK koordinasyonunda yürütülecek bu kritik çalışmaya destek olmaya çağırdı.

Erdoğan, çiftçilere müjdeler paylaşmak için bir araya geldiklerini belirterek, Ziraat Bankası'nın sektörün ihtiyaçlarına ve beklentilerine uygun başarılı bir kredi paketi hazırladığını söyledi. 'İşim Ziraat Kredisi' ile birçok alanda çiftçilere cazip fırsatlarda kredi kullandırıldığını dile getirdi. Yeni hayata geçecek bazı paketleri paylaştı. Sebze ve meyve yetiştirmek amacıyla sera kurmak isteyen üreticilere yeni kredi paketiyle destek olunduğunu, bu kapsamda 10 dekarın altındaki sera yatırımlarının finansmanı için bir yıla kadar anapara ödemesiz, toplam 10 yıla kadar vadeli 10 milyon liraya kadar kredi imkanı sunulduğunu aktardı. Yatırım tutarının yüzde 20'si öz kaynak olarak gerekirken, genç ve kadın çiftçi olması halinde öz kaynak oranının yüzde 10 uygulanacağını belirtti. Halihazırda büyükbaş süt hayvancılığı yapan işletmelerin kapasite artışına yönelik hayvan alımı için öz kaynak aranmaksızın bir yıl anapara ödemesiz, toplam yedi yıla kadar vadeyle 5 milyon liraya kadar yatırım kredisi verildiğini ifade etti.

Küçükbaş hayvan üreticilerini de ihmal etmediklerini vurgulayan Erdoğan, ölçeklerini büyütmek, hayvan varlığını artırmak, atıl kapasitelerini üretime kazandırmak isteyen küçükbaş yetiştiricilerinin önünü açtıklarını söyledi. Tarım Bakanlığı ile Ziraat Bankası iş birliğinde yürütülen 'Köyümde Yaşamak İçin Bir Sürü Nedenim Var' Projesi'ndeki küçükbaş kredilerinin limitinin 600 bin liradan 1 milyon 200 bin liraya çıkarıldığını duyurdu.