Dışişleri Bakanı Fidan: SDG merkezi hükümetle gönüllü anlaşma yaparak silah bırakmalı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) vakit kaybetmeden, gönüllü olarak merkezi hükümetle bir anlaşmaya varmasının, bu anlaşmanın harekete geçmesi için somut adımlar atılmasının ve güvenlik için Türkiye'nin güvence olmasının önemli olduğunu belirtti. Fidan, belirli şeyleri bahane ederek bu ülkede silahlı yapıların varlığını sürdürmesinin kabul edilemez olduğunu ifade ederek YPG'nin silah bırakmasını beklediklerini söyledi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, NTV yayınında güncel konuları değerlendirdi.

Bakan Fidan, Suriye'nin Türkiye'nin milli güvenliği açısından tartışılmaz bir öneme sahip olduğunu vurguladı.

Suriye'nin Türkiye'nin milli güvenliği için öneminin tartışılamaz olduğunu belirten Fidan, komşuların Türkiye için hayati yaşam alanları olduğunu söyledi. Bölgedeki sorunlarla uğraşmak istemediklerini dile getiren Fidan, bu sorunların Türkiye'ye göç ve ekonomik durgunluk olarak geri döndüğünü ifade etti. Bir numaralı hedeflerinin bölgede istikrarı, sükûneti ve güvenliği sağlamak olduğunu söyleyen Fidan, hegemonik bir yaklaşımlarının bulunmadığını vurguladı.

Suriye'nin bölünmesinden ve istikrarsızlığından faydalanacak aktörlerin Suriye'nin içinde bulunduğu çaresizlik ve ümitsizlik durumunu gördüklerini ifade eden Fidan, başta İsrail'in böyle bir amacı olduğunu düşündüklerini ve Netanyahu'nun bunu açıkça ifade ettiğini belirtti. Süveyda'daki olayları fırsat bilen bazı grupların hareketlendiğini gördüklerini söyleyen Fidan, iktidar olarak uyarılarını yapmak zorunda olduklarını, çünkü Suriye'de birlik ve bütünlük istediklerini ve oradaki grupların bunun denge noktasını bulup o formülle ilerlemeleri gerektiğini dile getirdi.

İsrail'e hem kendi istihbarat kanalları üzerinden hem de muhataplar üzerinden aynı mesajı gönderdiklerini belirten Fidan, gizli bir gündemleri olmadığını söyledi. Fidan, hiçbir ülkenin Suriye'ye tehdit oluşturmaması, Suriye'nin de kimseye tehdit oluşturmaması gerektiğini ifade etti. Bölgenin evlatları olarak barış içinde yaşamayı başarmaları ve bu sistemi kurmaları gerektiğini vurguladı.

Suriye yönetiminin işbirliği talebine ilişkin konuşan Fidan, işbirliği yapmaktan daha normal bir şey olmadığını söyledi. Fidan, Irak ile ve diğer ülkelerle de işbirliği yaptıklarını, Suriye'de neden yapmasınlar diye sordu. Suriye'nin temel devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması konusunda çok ciddi yardımlara ihtiyacı olduğunu belirtti.

Bölgedeki çatışmalara değinen Fidan, Ahmed eş-Şara'nın kapsayıcı bir siyaset uygulamaya çalıştığını ifade etti. Bölgede birbiriyle hesaplaşan birçok grup olduğunu söyleyen Fidan, Suriye'de devlet dışında silahlı grup olmaması gerektiğini ve Şara'nın elindeki imkanlarla müdahale ettiğine inandığını belirtti.

ABD'nin bölgedeki rolü hakkında da değerlendirmelerde bulunan Fidan, Trump döneminde göreve getirilen ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ı övdü.

ABD'nin bölgede yapıcı bir rol oynadığını gördüklerini söyleyen Fidan, Trump'ın bölgeye gönderdiği ve ABD'nin Suriye Temsilcisi olarak atanan Tom Barrack'ın belirli bir tarafsızlığı yansıtma gayretinde olan yeni bir yaklaşımın temsilcisi olduğunu belirtti. Yıllardır bekledikleri özgün bir vizyon olduğunu ve bunu takdir ettiklerini ifade etti. Fidan, hegemon beklendiğinde, hegemonun gelip kuralları koyduğunu, istediğini aldığını ve geldiği halinden daha fazlasını bırakarak çekip gittiğini söyledi. Barrack'ın gerek İsrail ile gerek Suriye, Ürdün ve Türkiye ile yaptığı görüşmelerde çok yoğun mesai harcadığını belirten Fidan, şimdi belirli bir sakinlik yaşandığını ve umarım böyle devam edeceğini dile getirdi.

Fidan, Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) merkezi hükümetle gönüllü bir uzlaşıya varmalarının önemini vurguladı.

Sürecin devam ederken Süveyde'deki durumun ortaya çıkmasıyla ister istemez bir gündem kayması yaşandığını ancak kendi gündemlerinin kaymadığını belirten Fidan, SDG'nin vakit kaybetmeden, gönüllülük içerisinde merkezi hükümetle bir anlaşmaya varmasının, bu anlaşmanın harekete geçmesi için somut ve şartsız adımlar atmasının, güvenlik için Türkiye'nin güvence olmasının önemli olduğunu söyledi. Belli şeyleri bahane ederek bu ülkede silahlı yapıların varlığını devam ettirmesinin kabul edilebilir olmadığını belirten Fidan, YPG'nin silah bırakmasını beklediklerini ifade etti.

PKK'nın silah bırakmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Irak'taki ve Suriye'deki PKK senaryolarını tekrar tekrar yaşayıp ülkenin ve halkın gelecekteki 40 yılını önceki 40 yılı gibi yaşatmaya hakları olmadığını söyledi. Süreç devam ederken vatandaşların endişelenmemesi gerektiğini belirten Fidan, beklentilerinin hiçbir tehdidin kalmaması olduğunu dile getirdi. Irak, Suriye ve İran'da silahlı unsurlar olduğunu ve bunların hepsinin takip edilmesi gereken hususlar olduğunu ifade etti. Son 10 yıldır PKK'yı bu topraklardan attıklarını ancak Suriye ve Irak'ta hala sorun olduğunu belirten Fidan, silah ve çatışma dilini kullanmadan daha medeni bir anlayışla dönüşümün mümkün olduğunu söyledi. Örgütün, halkın ve diğer ülkelerin başına bela olmasını engellemeye çalıştıklarını vurguladı.

Rusya-Ukrayna savaşındaki son gelişmelere değinen Fidan, Cumhurbaşkanı'nın çok ilkeli bir tutum izlediği, kurumların çok iyi koordine olduğu bir süreç yürütüldüğünü söyledi. Bu savaşın bölgesel ve küresel çok ciddi etkileri olduğunu, insani trajedisi bir yana, büyük şehirlerin mahvolduğunu, uluslararası arenada daha büyük bir savaş ve bölünmeyi mümkün kılacak bir durumla karşı karşıya olunduğunu belirtti. Bu karmaşık ve maliyetli bir savaş olduğunu, nükleer silah hariç her şeyin kullanıldığı bir savaş olduğunu ifade eden Fidan, toplantıda liderlerin hangi şartlar altında nasıl bir araya gelmesi konusunun tartışıldığını, Türkiye'de bir liderler zirvesi düzenlenmesi konusunda prensipte anlaşıldığını söyledi. Müzakere heyetlerine büyük iş düştüğünü belirten Fidan, yavaş yavaş konuşuldukça ortak bir noktada buluşmaya yönelik bir irade gördüğünü ve bu şekilde devam edilirse bir ara çözümün çıkacağına inandığını dile getirdi. Herkesin açmadığı bir el olduğunu ve ortam oluşturmaya çalıştıklarını ifade etti.

Eurofighter alımına ilişkin çok katmanlı bir sürecin olduğunu, belli uçakların gözden geçirilmesi, yerli üretimler gibi konuların bulunduğunu söyledi. Eurofighter'ı envanterinde bulunduran ülkeler olduğunu ve iki üç yıldır görüşmeler sürdürdüklerini belirten Fidan, alınan uçağın sadece uçurmayla ilgili olmadığını, personel, mühimmat, yazılımları, bakım onarımları gibi birçok hususun olduğunu dile getirdi. Bunun basit bir karar olmadığını, bir sistemi değiştirdiklerini ifade eden Fidan, Cumhurbaşkanı'nın hem kendi düzeyinde hem de aracılığıyla yapılan görüşmelerle belirli bir düzeye getirildiğini söyledi. Teknik heyetlerin bu konuda kendi muhataplarıyla yapacakları görüşmelerde bir noktaya gideceklerini umduğunu belirten Fidan, beklenmedik şartların ortaya çıkabileceğini ve siyasi olarak tıkandıkları bir konu olursa kendilerine gelebileceklerini dile getirdi.

Schengen vizelerinde kolaylık kararına ilişkin birkaç ülkenin aldıkları muhalefet kararları olduğunu belirten Fidan, bu konuda yoğun bir diplomasi sürdürüldüğünü ve çok ciddi bir çalışma olduğunu söyledi. Neticesinde böyle bir karar alındığını ifade eden Fidan, Avrupa ile vize serbestisi ile atılacak adımların önemli olduğunu ve bu konunun Türkiye'nin AB perspektifinin canlı tutulması için önemli olduğunu belirtti.

Son olarak İsrail-İran hattındaki gerilime değinen Bakan Fidan, yeni bir çatışma olasılığının her zaman mümkün olduğunu söyledi. Tarafların 12 günlük savaştan çıkardıkları dersleri şu anda hayata geçirdiklerini belirten Fidan, özellikle İsrail'in durup bunlara bakabileceğini dile getirdi. Fidan, İran'ın kendisine saldırılmadan, saldırmayacağına inandığını ve nükleer müzakerelerde bir uzlaşmaya ulaşılırsa bir savaş görmeyeceğini düşündüğünü ifade etti.