İsrail, Doğu Kudüs'ü Filistin'den ayıracak yerleşim projesine onay verdi; bu planla iki devletli çözüm neredeyse imkansız hale gelecek.

İsrail, işgal altında bulunan Batı Şeria'yı ikiye ayıracak ve Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'dan izole edecek yerleşim projesine nihai onayını verdi. Bu proje, Batı Şeria'yı ikiye bölerek Oslo Anlaşmaları'nda hedeflenen iki devletli çözüm beklentisini neredeyse imkansız hale getiriyor.

İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Yüksek Planlama Komitesi, E1 projesi olarak adlandırılan ve Kudüs ile Batı Şeria'daki Ma'ale Adumim yerleşimi arasında 3 bin 400'den fazla Yahudi yerleşimci konutu inşa edilmesini öngören planı onayladı.

Bu projeyle, Batı Şeria'nın kuzeyindeki Ramallah ve Nablus şehirleri, güneydeki Beytüllahim ve El-Halil'den ayrılacak ve böylece Doğu Kudüs, Batı Şeria'nın geri kalanından izole edilecek.

İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, kararı 'tarihi' olarak değerlendirerek, 'Bu, iki devlet yanılsamasını ortadan kaldıran ve Yahudi halkının İsrail topraklarının kalbine olan hakimiyetini pekiştiren önemli bir adımdır. Filistin devleti masadan sloganlarla değil, eylemlerle siliniyor. Her yerleşim, her mahalle, her konut bu tehlikeli fikrin tabutuna çakılan bir başka çividir' şeklinde konuştu.

Komite, ayrıca Doğu ve Batı El-Halil Dağları arasındaki Asahel yerleşiminde 342 konutun inşa edilmesine yönelik planı da ilerletti.

İsrailli sivil toplum kuruluşu Peace Now, E1 yerleşim projesini 'iki devletli çözüme indirilen nakavt darbesi' olarak nitelendirdi ve planın Batı Şeria'yı böleceği ve Doğu Kudüs'ü daha da izole edeceği uyarısında bulundu.

İsrail ve Filistin Yönetimi arasında 1993'te imzalanan Oslo Anlaşmaları, tarafların nihai statü görüşmeleri tamamlanmadan Kudüs ve Batı Şeria'nın statüsünü değiştirecek tek taraflı adımlardan kaçınmasını öngörüyordu. Ancak E1 projesi, Doğu Kudüs'ün Filistin devletinin başkenti olma ihtimalini fiilen ortadan kaldırıyor ve Oslo sürecinde hedeflenen iki devletli çözüm perspektifini neredeyse imkansız hale getiriyor.

Birleşmiş Milletler (BM) dahil uluslararası toplum, İsrail'in yerleşimlerini uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediyor. BM, yerleşimlerin genişlemesinin Filistin-İsrail çatışmasında iki devletli çözümü tehdit ettiğini birçok kez belirtti.

Filistin Kolonizasyon ve Duvar Direnişi Komisyonu'na göre, İsrail 1967'den bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da en az 710 yerleşim ve askeri karakol inşa etti, bu da her 8 kilometrekarede bir yerleşime denk geliyor. Filistinliler, Doğu Kudüs'ün gelecekteki devletlerinin başkenti olduğunu vurgularken, uluslararası kararların İsrail'in 1967'deki işgalini ve 1980'deki ilhakını reddettiğini hatırlatıyor.