İstanbul Büyükşehir Belediyesi, bireylerin ruh sağlığını desteklemek ve sosyal uyumlarını artırmak amacıyla kurduğu Psikolojik Danışmanlık Merkezleri ile İstanbul genelinde ücretsiz hizmet sunuyor.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), bireylerin ruh sağlığını desteklemek, yaşam kalitelerini artırmak ve sosyal uyumlarını güçlendirmek amacıyla açtığı Psikolojik Danışmanlık Merkezleri (PDM) ile İstanbul'un dört bir yanında ücretsiz hizmet vermeye devam ediyor.

İBB, Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Sağlık ve Hıfzıssıhha Şube Müdürlüğü bünyesindeki Psikolojik Danışmanlık Merkezleri, İstanbul'un birçok noktasında hizmet sunuyor.

Ruh sağlığı alanında destek almak isteyen vatandaşlara ücretsiz, kolay erişilebilir ve adil-eşit bir şekilde fayda sunmak amacıyla 15 olan Psikolojik Danışmanlık Merkez sayısı 6 yıl içinde 31'e çıkarıldı. 2029 yılına kadar PDM sayısının 39'a çıkarılarak İstanbul'un tüm ilçelerinde, vatandaşların kendilerine yakın noktalardan erişebileceği merkezler üzerinden hizmet verilmesi planlanıyor.

Merkezlerde sunulan her bir hizmetten (psikometri, çocuk-ergen psikoterapisi ve danışmanlık, çocuk, ergen, yetişkin psikoterapisi ve danışmanlık, çift ve aile psikoterapisi ile psikiyatrik danışmanlık) 3-65 yaş arası İstanbullular ücretsiz bir şekilde faydalanabiliyor. Merkezlerde aynı zamanda beslenme ve yeme bozukluklarında psikolojik destek çalışmaları ve psiko eğitimler de veriliyor. Yaş almış bireyler için hizmete geçmesi planlanan geriatrik psikolojik danışmanlık çalışmalarında ise son aşamaya gelindi.

Alanlarında uzman psikologlar, psikolojik destek hizmetlerini sunarken daha sistematik ve güvenilir bir değerlendirme yapmak adına bireylere zekâ, gelişim, kişilik, dikkat, görsel algı ve bellek alanlarında ücretsiz testler de uyguluyor. İBB bünyesindeki PDM'lerde gerçekleştirilen bu testlerle bireylerin durumları analiz ediliyor ve bu doğrultuda kişiye özel eğitim, terapi veya psikolojik destek programları planlanıyor. Test sonuçları, uzman değerlendirmesi ve gözlemlerle birlikte ele alınıyor. Oldukça maliyetli olan ancak İBB tarafından Psikolojik Danışmanlık Merkezleri'nde ücretsiz uygulanan testlerden bazıları şunlardır:

Zekâ Testleri

Gelişim Ölçekleri

Okul Olgunluğu Testleri

Kişilik Envanterleri Testi

Dikkat Testleri

Görsel Algı Testleri

Bellek Testleri

Zekâ Testleri, bireyin genel zihinsel kapasitesini ölçmek amacıyla gerçekleştiriliyor.

Gelişim Ölçekleri ile çocukların belirli gelişim dönemlerindeki becerilerini ve yetkinliklerini değerlendirmek, erken çocukluk döneminde gelişim geriliklerini tespit etmek, gelişimsel ilerlemeyi izlemek, eğitim ve rehabilitasyon programlarının planlanması amaçlanıyor.

Okul Olgunluğu Testleri ile çocuğun okula başlamak için gerekli olan zihinsel, duygusal ve sosyal olgunluğa sahip olup olmadığı, çocuğun okula başlama yaşının belirlenmesi ve okul öncesi eğitim ihtiyaçlarının tespiti yapılıyor.

Kişilik Envanterleri Testi ile bireyin karakter özellikleri, davranış tarzları ve duygusal tepkileri ölçülüyor. Dikkat Testleri ile bireyin dikkat süresi, odaklanma yeteneği ve dikkat dağınıklığı analiz ediliyor. Öğrenme bozukluklarının tanısı, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi durumların teşhisi bu testler aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Görsel Algı Testleri ile bireyin görsel bilgileri nasıl algıladığı ve işlediği hakkında bilgi sağlanması, öğrenme güçlüklerinin belirlenmesi, rehabilitasyon programlarının planlanması ve nöropsikolojik değerlendirmeler yapılıyor.

Bellek Testleri, bireyin hafıza kapasitelerini, hatırlama yeteneklerinin ölçülmesi ve bellek bozukluklarının teşhisi noktasında uygulanıyor.

İBB, Psikolojik Danışmanlık Merkezleri'nde sunulan yüz yüze danışmanlık hizmetinin yanı sıra okullarda veliler ve çocuklar için seminerler de düzenliyor. Seminerlerde; aile içi iletişim, çocuklarda sosyal gelişim, ergenlik dönemi gelişim, çocuklarda duygusal farkındalık, çocuklarda özgüven ve sorumluluk geliştirme, mahremiyet, ihmal, istismar, öfke kontrolü, çocuklarda akran zorbalığı, psikolojik sağlamlık, okul başarısı ve ailenin rolü konuları ele alınıyor.

İBB, sürdürülebilir bir sağlık hizmeti anlayışıyla, afet veya kriz durumlarında uzman psikologlarıyla çocuk, ergen ve yetişkinlere psikososyal destek sağlıyor. 2019'da tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgınının fizyolojik ve psikolojik etkilerine maruz kalan bireylere “Psikolojik Danışmanlık Hattı” ile telefonla uzaktan hizmet verdi. 6 Şubat 2023'te gerçekleşen ve 11 ili etkileyen Kahramanmaraş merkezli depremde ise çok önemli çalışmalar yürütüldü. İBB, İstanbul'da ikamet eden danışanlara yüz yüze, afet bölgesindeki bireylere ise hem telefonla hem de yerinde hizmet vererek depremzedelerin yanında oldu.

İBB, ruh sağlığı hizmetlerini geliştirmek, bilimsel temellere dayalı çalışmalar yürütmek ve bu alandaki uygulamalara danışmanlık sağlamak amacıyla 2023 yılında Toplum Ruh Sağlığı Bilim Kurulu'nu kurdu. Türk Psikologlar Derneği ve Türkiye Psikiyatri Derneği'nin yanı sıra çeşitli üniversitelerden psikiyatri, psikoloji, hukuk, sosyal hizmet ve iletişim alanlarında uzman akademisyen ve profesyonellerin katılımıyla oluşturulan Bilim Kurulu, İBB’nin ruh sağlığı alanındaki mevcut ve planlanan hizmetlerine bilimsel destek sunmak, uygulamaların etkinliğini artırmak ve toplum temelli ruh sağlığı politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla kapsamlı çalışmalar yürütüyor.

Psikolojik Danışmanlık Merkezlerine tüm başvurular Alo 153 Çözüm Merkezi üzerinden yapılıyor. Kişiler randevu almak için Alo 153 Çözüm Merkezi'ni aradıklarında kendilerine en yakın merkezdeki uzmana randevu oluşturuluyor. İlk görüşme sonrası klinik psikologlar; kişilerin psikoterapi seanslarını planlayıp, gerekli hallerde psikometrik bir değerlendirme veya psikiyatrik görüşme için danışanları kurum bünyesindeki ilgili uzmanlara yönlendiriyor.

PDM'lerde kimliksiz işlem yapılmıyor. Hizmetten faydalanmak için merkezde verilen onam formunun doldurulması gerekiyor. Çocuk-ergen psikolojik danışmanlık için ilk görüşmeye ebeveyn katılımı zorunludur. Boşanmış ebeveynlerde velayete sahip olan ebeveyn ile merkeze gelinmesi ve velayet evrakının ibraz edilmesi gerekiyor.