TBMM'de kurulması planlanan komisyon için muhalefetin “kırmızı çizgisi”: Erdoğan'ın yeniden seçilmesine yönelik Anayasa değişikliği bu komisyonda görüşülmemeli

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un dün parti grup başkanvekilleriyle yaptığı yemekli toplantıda, süreçle ilgili bir komisyon kurulması gündeme geldi. Başta CHP olmak üzere muhalefet partileri, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden seçilmesine yönelik bir Anayasa değişikliğinin bu komisyonda konuşulmaması şartını koştu. Muhalefet, süreçle ilgili Erdoğan'ın siyasi parti liderlerini toplamasını ve Genel Kurul'un da bilgilendirilmesini istedi. Kurtulmuş'un TBMM tatile girmeden 15 Temmuz'dan önce komisyonun oluşturulmasından yana olduğu belirtilirken, komisyonun yaz aylarında çalışması konusunda partilerin itirazı bulunmuyor. Komisyonda nitelikli çoğunlukla karar alınması gerektiğini söyleyen Gökhan Günaydın, "AKP-MHP orada 51'i bulacaksa ve bu salt çoğunlukla karar alacaksa, biz orada tuzluk ve biberlik olarak mı oturacağız" dedi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, dün akşam yemeğinde TBMM grup başkanvekilleriyle bir araya geldi. Kurtulmuş'un yemek davetine AK Parti, CHP, DEM, MHP, İYİ Parti ve Yeni Yol grubundan başkanvekilleri katıldı.

Yemekte, Numan Kurtulmuş, Kürt sorununa yönelik Devlet Bahçeli'nin çağrısıyla başlayan süreçle ilgili kamuoyundaki tartışmaları değerlendirdi ve kendisinin siyasi partileri ziyaretlerinde dile getirilen konularla ilgili yanıtları içeren bir açılış konuşması yaptı.

Yemeğe katılan grup başkanvekilleri de süreçle ilgili kurulması planlanan komisyon konusunda görüşlerini ifade ederek, "kırmızı çizgilerini" Kurtulmuş'a iletti. Muhalefet partilerinin başta CHP olmak üzere birleştiği nokta ve komisyon kurulması için "olmazsa olmaz"ı "Erdoğan'ın yeniden seçilmesine yönelik bir Anayasa değişikliğinin bu komisyonda konuşulmaması" oldu.

CHP, görüşünü "Bu iş Erdoğan'ın yeniden seçilmesine yönelik Anayasa konusuna dönerse biz yokuz" şeklinde net olarak ifade etti. Diğer muhalefet partileri de aynı görüşün altını çizdi. Bu konuda muhalefet partilerinin Numan Kurtulmuş'a yazılı olarak iletecekleri dosyada da vurgulayacakları öğrenildi. Kurtulmuş, bu komisyonla ilgili siyasi partilerin bir grup başkanvekilini koordinatör olarak belirlemesini talep etti.

Yemeğe katılan bir grup başkanvekili, "Biz Anayasa işinde yokuz demiyoruz. Ama eğer toplumda bu komisyonla ilgili, 'Bu iş dönüp dolaşıp Erdoğan'ı bir daha seçtirmeye döner' şeklinde olumsuz kanaat oluşuyorsa, bunu aşmanın yolu bu komisyona Anayasayı getirmemektir. Ama bu, komisyonun bu süreçle ilgili anayasa değişikliğini konuşmayacağı anlamına gelmez. Bu komisyonda tabii ki Anayasa'nın 42. ve 66. maddeleri konuşulur ama 'yeni anayasa' burada konuşulamaz" ifadelerini kullandı.

Numan Kurtulmuş'un ise böyle bir durum olmayacağını grup başkanvekillerine aktardığı belirtiliyor.

Toplantıda komisyonun çalışma içeriğine girilmedi, çalışma usulü üzerinde duruldu. Muhalefet partileri komisyonun kanunla kurulmasını, üye sayısının 35-40'ı geçmemesini, karar sürecinde nitelikli çoğunluk aranmasını, bu komisyonda "Anayasa ile ilgili, Erdoğan'ın yeniden seçilmesine dönük bir çalışma yapılmayacağının açık ve net olarak deklare edilmesini", Başkanlık Divanı'nda iki başkan yardımcısı olacaksa sadece Cumhur İttifakı'ndan değil, bir başkan yardımcısının muhalefetten olmasını istedi. Komisyonda, akademisyenlerin ve sivil toplum kuruluşlarının da yer almasının önemine işaret eden muhalefet ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi partilerin liderlerini toplamasını, MİT Müsteşarı İbrahim Kalın'ın Genel Kurul'u süreçle ilgili bilgilendirmesini istedi. Komisyonda bağımsız milletvekillerin de temsil edilmesinin gündeme geldiği belirtildi.

Muhalefetin, komisyonun kanunla kurulması isteğine karşın Kurtulmuş'un, "Kanunla kurmak katı bir yapı doğurur, bağlayıcı olur. Yarın öbür gün yeni bir gelişme olur, başka bir ihtiyaç olur, bunun için esnek yapı gerekir. Biz burayı Başkanlık kararıyla esnek bir şekilde yönetiriz" görüşünde olduğu ifade edildi. Numan Kurtulmuş'un ayrıca muhalefetin "nitelikli çoğunlukla karar alınması" önerisine karşın, "geniş mutabakat" kavramını kullandığını, kararların geniş mutabakatla alınması görüşünü dile getirdiği öğrenildi.

Numan Kurtulmuş'un da komisyonun TBMM tatile girmeden 15 Temmuz'dan önce kurulmasından yana olduğu ve bu doğrultuda çalışma yürüteceği öğrenildi. Kurtulmuş'un gelecek hafta içinde, koordinatör olarak belirlenen grup başkanvekillerini toplantıya çağırması ve komisyonun ilk resmi toplantısını 15 Temmuz'dan önce yapması bekleniyor.

Komisyonun bazı toplantılarını, sembolik anlam taşıması açısından Hakkari veya Diyarbakır gibi yerlerde de toplayabileceği ifade ediliyor.

TBMM kulislerinde, komisyon resmi olarak kurulduktan sonra, PKK'nın silah bırakma görüntülerini içeren videolar paylaşabileceği yorumları yapılıyor.

Öte yandan, muhalefet partilerinin komisyonun yazın da çalışması konusunda itirazı bulunmadığı belirtiliyor.

CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, komisyonla ilgili kendileri açısından tereddütlü bir durum olmadığını vurguladı. Günaydın, "Komisyonun yasayla kurulmasını istiyoruz. Yasayla kurulacak, hangi görev alanlarında ve hangi esaslarla çalışacağı belli olacak, sayısı belli olacak. Tüm partiler katılacak. Nitelikli çoğunlukla karar alınacak. Bizim söylediklerimiz bunlar" diye konuştu.

Devlet Bahçeli'nin komisyonun 100 üyeden oluşması çağrısına ilişkin Günaydın şöyle konuştu: "100 diye bir sayı verilmesinin doğru olmadığını söylüyorum. Bizim de bir sayı vermemizin doğru olmadığını söylüyorum. Eğer amacınız bir şeyi kurmaksa bloke etmeye çalışmayın. Bakıyorsunuz Bahçeli'nin teklifine, 16 parti. 16 kişiyi 16 partiye dağıt. Sonra geri kalan 84 kişiyi de grubu olan 6 partinin aldıkları oy oranlarına göre dağıt. Bakıyorsunuz ki AKP-MHP 51 etmiş. Burada 51 sayısına ulaşılıyor. Soru şu, AKP-MHP orada 51'i bulacaksa ve bu salt çoğunlukla karar alacaksa, biz orada tuzluk ve biberlik olarak mı oturacağız. Benim benimsemediğim kararı sen o komisyondan çıkartınca topluma nasıl anlatacaksın. Derdiniz eğer demokratikleşmeyse nitelikli çoğunluğa ve daha az bir sayıya ihtiyacınız var. Kurucu Meclis mi oluşturuyorsunuz, 100 ne demek? 100 kişiyi oraya koyalım, alt komisyonlar oluşturalım. Alt komisyonlarda 5'er 10'ar kişi halledelim ama kritik noktalarda 51 kişi kararını versinler."