TBMM Genel Kurulu'nda Zeytinliklerin Madenciliğe Açılması Teklifi Tartışılıyor: İYİ Partili Uz, Teklifi 'Talan ve Yandaş Menfaati' Olarak Niteledi

İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, enerji ve madencilik alanındaki düzenlemeleri içeren kanun teklifine ilişkin yaptığı konuşmada, zeytin ağaçlarının sökülerek kalkınmanın mümkün olmadığını, ormanların yok edilerek gelecek kurulamayacağını ifade etti. Uz, bu Maden Kanunu'nun kalkınma değil talan, çevre koruma değil doğa sömürüsü, hukuk değil keyfiyet, kamu yararı değil yandaş menfaati olduğunu vurguladı. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın ise, teklifin sadece bir zeytin ağacının yaşayıp yaşamaması meselesi olmadığını, bir yaşamın yok edilmesiyle ilgili olduğunu ve insanların 'dedemin bana bıraktığı zeytini bırakmak istemiyorum' diyerek zeytin ağaçlarına sarıldığını belirtti. Akın, 85 yaşındaki bir kadının bile zeytin ağacına sarıldığını söyleyerek bu duruma vicdanlarının olup olmadığını sorguladı.

TBMM Genel Kurulu'nda, kamuoyunda 'Süper İzin' olarak bilinen ve zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılmasını öngören 'Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmeleri, siyasi partilerin genel görüşleriyle sürdü.

İYİ Parti Grubu adına konuşan Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, kamuoyunda büyük tepkilere yol açan ve zeytin alanlarının madencilik faaliyetlerine açılmasını içeren kanun teklifinin 11. maddesinin teklifin en riskli, en çok tepki çeken ve millet vicdanında en derin yarayı açacak maddelerinden biri olduğunu dile getirdi. Uz, bu teklifin daha önceki yıllarda AK Parti iktidarı tarafından defalarca Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirildiğini ancak her defasında kamuoyunun ve çevre örgütlerinin yoğun tepkisi nedeniyle geri çekilmek zorunda kaldığını hatırlattı. Aynı zihniyetin, aynı düzenlemeyi bu kez torba yasa içinde gizleyerek Meclise getirdiğini sözlerine ekledi. Uz, komisyon görüşmelerinin tam 27 saat sürdüğünü ve yangından mal kaçırır gibi Türkiye'nin en verimli arazilerinin, en kadim tarım varlığının madenciliğe kurban edildiğini, bu düzenlemenin bir günde komisyondan geçirilerek Genel Kurul'a dayatıldığını belirtti. Üstelik hiçbir ciddi etki analizi yapılmadan, çevresel ve sosyoekonomik boyutları göz ardı edilerek aceleyle hazırlandığını ifade etti. Bir ağacı toprağından koparıp başka bir yere taşımanın sadece biyolojik bir işlem olmadığını, aynı zamanda onu hayattan, kültürden, tarihten kopardığını vurguladı. Uz, bu topraklarda zeytinin sadece bir meyve olmadığını, zeytinin savunma, yağ, yemek, geçim, düğün olduğunu ve bugün Mecliste zeytine kıyıldığını söyledi. Muğla'nın Milas, Yatağan ve Menteşe ilçelerinde 56 köyün maden tehdidi altında olduğunu, bunların 15'inin ise zaten kısmen yok olduğunu dile getirerek bunun bir asimilasyon ve kültürel yıkım olup olmadığını sordu.

Zeytincilik Kanunu'nun açık hükümlerine rağmen bu düzenlemenin anayasaya da aykırı olduğunu belirten Uz, tarım alanlarının ve zeytinliklerin kamu yararı olmadan daraltılmasının yasak olduğunu vurguladı. Bu durumu 'üstün kamu yararı' gibi muğlak bir ifadeyle geçiştirmeye çalışıldığını söyledi. Bazılarının enerjiye ihtiyaç olduğunu belirttiğini ve bunun doğru olduğunu, cari açığın da bulunduğunu ifade etti. Ancak enerjinin ne pahasına olursa olsun üretilemeyeceğini, zeytinlikleri keserek, ormanları yok ederek, dereleri kurutarak ve köylüyü yerinden ederek kalkınma sağlanamayacağını söyledi. Yeraltı kaynaklarının kullanılması ve maden aranmasının, yerli enerji üretmenin gerekli olduğunu ancak bunun bir yolu, yöntemi ve hukuku olduğunu hatırlattı. Zeytinliği ve zeytin ağaçlarını sökerek kalkınmanın, köylüyü yerinden ederek refahın gelmeyeceğini, ormanı yok ederek gelecek kurulamayacağını savundu. Bu Maden Kanunu'nun kalkınma değil talan, çevre koruma değil doğa sömürüsü, yatırım değil yıkım, hukuk değil keyfiyet, kamu yararı değil yandaş menfaati olduğunu tekrarladı ve İYİ Parti Grubu olarak bu yasa teklifinin derhal geri çekilmesini talep ettiklerini belirtti.

DEM Parti Grubu adına söz alan İzmir Milletvekili İbrahim Akın, kanun teklifine ilişkin yaptığı konuşmada, zeytinlik meselesiyle ilgili tartışmaların anlaşılmasının mümkün olmadığını söyledi. Bazı sözde profesörlerle 'zeytin taşınır mı, taşınmaz mı, taşıtırız' dediklerini ve bunun saksı taşımak gibi olmadığını, orada zeytinle beraber yaşayan insanlar, bir halk olduğunu belirtti. 400 bin dönümlük araziyi taşımak istediklerini, orada yaşayan 40'ın üzerinde köyü kaldırmak istediklerini, Milas'ta zaten 8 tanesini kaldırdıklarını ifade etti. Bu meselenin basit bir zeytin ağacının yaşayıp yaşamaması meselesi olmadığını, bir yaşamın yok edilmesiyle ilgili olduğunu ve insanların 'ben orada doğdum, dedemin bana bıraktığı zeytini bırakmak istemiyorum' diyerek zeytinlere sarıldığını, 85 yaşındaki bir kadının bile zeytinlere sarıldığını dile getirerek vicdan çağrısı yaptı.

Akın, 85 yaşında bir insanın Mecliste 'Benim topraklarımı benden almayın' diye bağırdığını, kamulaştırmak istediklerini ve bunun maden için olduğunu belirtti. Türkiye'de İklim Kanunu'nun geçtiğini ancak iklimle ilgili en ufak bir önlem alınmadığını, oradaki ormanı yok etmeye çalıştıklarını ve bu konuyla ilgili olarak dünyanın kritik ve stratejik madenler konusu gerekçesiyle yetki verildiğini söyledi. Yetkiyi bakanlığa bile güvenmeyerek, bakanların, memurların tasfiye olduğunu, 5 kişiye yetki verildiğini ve Cumhurbaşkanına bağlı bu yetkililerin her türlü kararı alabileceğini, çünkü bu işin kamu yararı ve üstün değerler için yapılacağını ifade etti. Çok açık bir şekilde uluslararası sermayenin bunu istediğini ve ülkenin kaynaklarının bu kadar heba edilmemesi gerektiğini vurguladı. Kaz Dağları'nın yüzde 70'ine ruhsat verildiğini, Kaz Dağları'nın dünyanın ikinci oksijen kaynağı olduğunu hatırlattı. Zeytini, ormanı ve meraları bu kadar işgal etmeye çalışma meselesinin ve sadece şirketlerin ihtiyacı için çalışma meselesinin kabul edilebilir bir durum olmadığını dile getirdi.