Zeytinlikleri madencilik faaliyetlerine açacak teklif Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanayi Komisyonu'nda görüşülüyor; DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, bu teklifi Türkiye'yi parsel parsel ruhsatlama amacı taşıdığını belirtti.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Sanayi Komisyonu'nda, DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, zeytinlikleri madencilik faaliyetlerine açacak kanun teklifiyle ilgili konuştu. Rızvanoğlu, bu teklifin üzerine 'üstün kamu yararı' etiketi yapıştırıldığını ancak bunun Türkiye'yi parsel parsel ruhsatlama teklifi olduğunu ifade etti. Gerçek kamu yararının sadece birkaç şirketin değil, tüm toplumun yararını kapsadığını ve bunun su, gıda, orman, temiz hava, üretim hakkı ve sağlıklı çevre anlamına geldiğini belirtti. Teklifin içinde bilimsel bir planlama, doğayı koruyacak bir sınır ya da halkı sürece dahil eden bir mekanizma olmadığını, sadece hız, ruhsat ve belirli şirketlere ayrılmış ayrıcalıklar bulunduğunu söyledi.

Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu'nda enerji, ulaşım ve madencilik gibi sektörlerde yatırım süreçlerini hızlandırmayı hedefleyen ve zeytinlikleri madencilik faaliyetlerine açacak olması nedeniyle kamuoyunda 'Süper İzin' olarak adlandırılan torba kanun teklifinin görüşmeleri devam ediyor.

DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Evrim Rızvanoğlu, teklifin kamu yararı için değil, ruhsatlama için Meclis'e getirildiğini ve bununla belli şirketlere ayrıcalıklar tanındığını belirtti. Madencilik ruhsatı veren kurum olan MAPEG'e orman izinlerinin verilmesinin de önünü açan teklife Rızvanoğlu şu şekilde tepki gösterdi:

Rızvanoğlu, bu teklifin üzerine 'üstün kamu yararı' etiketi yapıştırılmış olmasına rağmen, Türkiye'yi parsel parsel ruhsatlama teklifi olduğunu dile getirdi. Gerçek kamu yararının sadece belirli şirketlerin değil, bütün bir toplumun yararı demek olduğunu ve bunun aynı zamanda su, gıda, orman, temiz hava, üretim hakkı ve sağlıklı çevre anlamına geldiğini vurguladı. Teklifin içinde bilimsel bir planlama, doğayı koruyacak bir sınır veya halkı sürece dahil eden bir mekanizma olmadığını; sadece hız, ruhsat ve belirli şirketlere ayrılmış ayrıcalıklar olduğunu ekledi.

Teklifin gerekçesine bakıldığında, Avrupa Birliği'ne atıfta bulunulduğu ve AB'nin de süreçleri hızlandırdığı belirtildiği aktarıldı. Ancak Avrupa Komisyonu'nun 13 Mayıs 2024 tarihinde yayınladığı rehberlik dokümanının sadece yenilenebilir enerji projeleri ve ilgili altyapılar (güneş, rüzgar, jeotermal gibi) için geçerli olduğu, madenciliğin bu kapsamda yer almadığı ifade edildi. Rızvanoğlu, belgenin tüm ruhsat süreçlerine uygulanabilir bir gerekçe olarak sunulduğunu ve rehberin en önemli uyarılarından birinin göz ardı edildiğini üzülerek belirtti. Rehberin bilimsel haritaların yapılması, ulusal koruma alanları, kuş göç yolları ve hassas ekosistemlerin ruhsat kapsamı dışında bırakılması, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi, personel eksikliklerinin giderilmesi ve halkın sürece etkin katılımının sağlanması gerektiğini açıkça belirttiğini ancak teklifte harita, koruma sınırı, kurumsal kapasite değerlendirmesi olmadığını, doğanın her karış toprağının potansiyel ruhsat sahası gibi gösterildiğini aktardı.

Daha önce orman izinlerini Orman Genel Müdürlüğü'nün verdiğini, şimdi ise madencilik ruhsatı veren kurum olan MAPEG'in vereceğini belirten Rızvanoğlu, denetleyenlerin ve ruhsat verenlerin aynı elde toplanmasının mantığını anlayamadığını ifade etti. Bunun sadece idari bir bozulma değil, aynı zamanda Anayasa'ya da aykırı bir durum olduğunu savundu. Teklifin, ormanın kaderini doğrudan ruhsatı dağıtan kuruma devrettiğini ve ilgili kamu kurumunun dört ay içinde cevap vermemesi durumunda ruhsatın verilmiş sayılmasının kabul edilemez olduğunu, bu durumun kurumdaki personelin yetersiz kalması veya bilimsel rapor hazırlanmaması halinde doğaya zarar verilmesine yol açacağını dile getirdi.

Kurumların çok zayıfladığını, halkın dışlandığını ve denetimin zayıfladığını düşündüklerini belirten Rızvanoğlu, bu durumun bir hızlandırma adı altında yapıldığını ifade etti. Zeytinlerin taşınacak bir eşya veya değiştirilecek bir nesne olmadığını vurgulayarak, zeytinin binlerce yıllık bir üretim kültürü olduğunu ve zeytinin yerini değiştirmenin sadece ağacı değil, köyü, üretim yapısını, ekosistemi ve yöre halkını 'çevre sürgününe' zorlamak anlamına geldiğini söyledi. Yaklaşık 40 köyün bu sürgüne uğrayacağını ve köylerin üretimden koparılacağını üzülerek aktardı.