Bilim insanları böbreğin kan grubunu değiştirerek organ naklinde önemli bir gelişmeye imza attı

Nature Biomedical Engineering dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, nakledilen böbrek ilk iki gün sorunsuz işlev gösterdi. Ancak, üçüncü günde organ reddedilme belirtileri ortaya çıkmaya başladı. Araştırmacılar, yöntemin erken aşamada olmasına rağmen bu sonucu umut verici olarak değerlendiriyor.

1950'lerden beri böbrek nakillerindeki en büyük zorluklardan biri kan grubu uyumudur. Özellikle 0 grubu hastalar sadece 0 grubu organları kabul edebildiği için bekleme süreleri ciddi şekilde uzamaktadır. Dünya genelindeki organ bekleme listelerinin yarısından fazlasını bu grup oluşturmakta ve bu hastalar diğer gruplara göre 2 ila 4 yıl daha uzun beklemektedirler.

İnsan kan gruplarını birbirinden ayıran temel fark, bağışıklık sistemini harekete geçiren antijenlerdir. 0 grubunda bu antijenler bulunmadığından, bu grup 'evrensel donör' olarak adlandırılır.

Bilim insanları, 2022 yılında geliştirdikleri bir teknikle organların yüzeyindeki antijenleri enzimler kullanarak temizleyerek onları 'ECO' adı verilen evrensel nakil organlarına dönüştürmeyi başarmıştı. Bu teknik daha önce sadece akciğerlerde test edilmişti. Bu son çalışma ile ilk defa bir böbreğe uygulanmış ve bir insana nakledilmiştir.

Kan grubu A olan ve tıbbi olarak nakil için uygun görülmeyen bir böbrek, özel bir enzim içeren sıvıyla yaklaşık iki saat boyunca yıkandı. Bu işlem sayesinde organ, bağışıklık sistemi tarafından hedef alınan A antijenlerinden arındırılmış oldu.

Araştırma ekibinden Prof. Stephen Withers, 'Bu enzimler, bağışıklık sistemi tarafından tanınan A antijenlerini temizliyor' şeklinde konuştu. Bu işlemin organın tamamen korunmasını sağlamasa da reddedilme sürecini yavaşlatabileceği belirtiliyor.

Ailesinin onayıyla çalışmaya dahil edilen, beyin ölümü gerçekleşmiş bir kişiye ECO böbrek nakledildi. Alıcının kanında yüksek düzeyde anti-A antikoru bulunmasına rağmen organ iki gün boyunca normal şekilde çalıştı. Ancak üçüncü günde yeniden A antijenlerinin üretilmesiyle organ reddedilmeye başladı.

Withers, 'Gerçek bir klinik nakil durumunda bağışıklık baskılayıcı tedaviler de kullanılır. Bu tedaviler, ECO böbreklerle birleştirildiğinde organların dayanıklılığı artabilir' dedi.

Araştırmacılar, bu yöntemin ilerletilmesi halinde organ nakli bekleyen binlerce insana umut olacağını vurguluyorlar. Süreç henüz başlangıç aşamasında olsa da, uzmanlar bu yöntemin evrensel düzeyde uygulanabilir hale gelmesinin 'kesinlikle mümkün' olduğunu düşünüyor.