Buz Tüketmeden Önce Tekrar Düşünün

Yaz aylarında sıcaktan bunalan kişiler, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek serinlemeyi tercih ediyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılan buzlar ile marketlerde hazır satılan buzların, hijyenik olmayan işletmelerde üretilmesi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yol açabileceği riskler uzmanlara soruldu.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kontamine sulardan üretilen buzların pek çok hastalığa neden olduğunu belirtti.

Arman, bu hastalıkların başında insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun geldiğini ve bunun besin zehirlenmeleri ile turist ishallerinde sık görülen bir organizma olduğunu ifade etti.

Arman, salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve çok nadiren parazitler ile mantarların kirli buzlar aracılığıyla insanlara bulaşabildiğini belirtti. Suyun içinde bu organizma varsa donma süresince aktif olmasa bile eritildiğinde aktif hale geleceğini, buzun konulduğu kova, tutulduğu maşa veya buz makinesinin kontaminasyonunun bu mikroorganizmalarla karşılaşmaya neden olabileceğini söyledi.

Evde buz kullanılırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemli olduğunu vurgulayan Arman, ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların büyük bir sorun teşkil etmesini beklemediğini, ancak buzun içme suyuyla yapılması gerektiğini ifade etti. Musluk sularının ne kadar güvenle tüketilebildiği kısmının önemli olduğunu, eğer farklı bir su içilirken buz başka bir sudan yapılıyorsa bunun güvenliğinin tartışılması gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma, ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve buna göre tedavi uyguladıklarını kaydetti. Buz tüketmek yerine yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin çok daha güvenli olacağını, buzu da özellikle ev ortamında içme suyuyla üretmenin sağlıklı olacağını akılda tutmakta fayda olduğunu ifade etti.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırıklarına ve doku hasarına neden olabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Güneysel, buz üretilirken hijyene dikkat edilmediğinde ortaya çıkan belirtileri açıkladı. Kontamine sulardan üretilmiş buzları tüketen vatandaşların halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş, boğaz ağrısıyla karşılaştığını, kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishalin de bunlara eşlik edebileceğini belirtti.

Hastanın şikayetlerinin değişken olmakla birlikte 1 günden 5 güne kadar sürebileceğine dikkat çeken Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini, yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurulması olduğunu kaydetti.

Güneysel, havaların çok sıcak olmasıyla birlikte buz nedeniyle oluşan enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirtti. Sorunun kaynağını net bir şekilde ortaya koymakta zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu, Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğü'nün de bu konuda açıklamaları olduğunu, kişisel hijyene dikkat edilmesi ve suların kontamine olmamasının sağlanması gerektiğini vurguladı. Sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmekte fayda olduğunu ifade etti.

Serinlemek için doğrudan buzun kendisini tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını kaydeden Güneysel, içeceğe buz atılsa da buzun yenmemesi gerektiğini söyledi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman ise buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu belirtti. Tüketilen kahvelerde ve yiyeceklerde buz kullanıldığını, dolayısıyla buzun temiz olması ve bakterilerden korunması gerektiğini, buzun ham maddesi su olduğu için temiz su kullanılması gerektiğini ve temiz suyun doğru arıtmadan geçtiğini ifade etti. Buz üretirken dışarıdan gelen kuyu suları gibi suların kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırdıklarını söyledi. Su arıtılırken mineral kaybı oluştuğunu, arıtma sistemlerinin içinde kaybolacak mineralleri telafi edecek bir yapının da mevcut olduğunu belirtti. Buzun musluktaki su halinden, markete, kafeye, restorana gidene kadar arada hiçbir hava ve insan teması olmadığını, suyun doğrudan arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye gittiğini, buz olup paketlendiğini, tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretim yaptıklarını ifade etti.

Kahraman, gıda üretim tesisleri olduğu için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının olduğunu, bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, vatandaşların buz paketinin üzerinde firmanın sicil numarası yoksa almamaları gerektiğini, asla markasız ürün almamaları gerektiğini, insanların o buzun nasıl bir ortamda, hangi suyla üretildiklerini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebileceklerini söyledi.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirtti. Buzun şeffaf olmasının daha steril bir ortamda üretildiği anlamına geldiğini ancak şeffaf olmayan her buzun steril olmadığı anlamına gelmediğini ifade etti. Buzun şoklanma süresinin normalde 19-20 dakika olduğunu, bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarların daha kısa süreye alındığını, bu durumda buzun tam kristalize olmadan dökülerek biraz daha beyaz hale geldiğini söyledi. Özetle suyun temizliğinin buzun rengiyle alakalı olduğunu, yani ne kadar şeffaf o kadar iyi, o kadar temiz olduğunu değerlendirdi.