Buz Tüketmeden Önce Tekrar Düşünün

Yaz aylarında sıcaktan bunalanlar, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek serinlemeye çalışıyor.

Kafe ve restoranlarda kullanılan buzlar ile marketlerde hazır satılan buzların hijyenik olmayan işletmelerde üretilmesi, çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yol açacağı riskler uzmanlara soruldu.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kontamine sulardan üretilen buzların birçok hastalığa neden olduğunu belirtti.

Arman, insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun bu hastalıkların başında geldiğini, bu mikrobun besin zehirlenmeleri ve turist ishallerinde sık görüldüğünü ifade etti.

Arman, salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve nadiren parazitler ile mantarların kirli buzlar aracılığıyla insanlara bulaşabildiğini belirtti. Suyun içinde bulunan bu organizmaların, donmuş haldeyken aktif olmasalar bile erimeyle birlikte aktive olacağını, buzun konduğu kova, maşa veya buz makinesi gibi ekipmanların kontaminasyonunun bu mikroorganizmalarla karşılaşmaya neden olabileceğini dile getirdi.

Arman, evde buz kullanırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemini vurguladı. Ev ortamında temiz bir kapta, içilebilecek sudan üretilen buzların büyük bir sorun teşkil etmeyeceğini, ancak musluk suyu kullanımında güvenliğin sorgulanması gerektiğini ekledi.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma, ishal şikayetleri görüldüğünü ve buna göre tedavi uygulandığını kaydetti. Buz tüketmek yerine yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin çok daha güvenli olacağını, evde buz üretirken içme suyu kullanmanın sağlıklı olacağını akılda tutmakta fayda olduğunu söyledi.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan ve uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırıklarına ve doku hasarına yol açabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Güneysel, buz üretilirken hijyene dikkat edilmediğinde karşılaşılan belirtileri anlattı. Kontamine sulardan üretilmiş buzları tüketen vatandaşların halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş, boğaz ağrısı şikayetleriyle başvurduğunu, kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishalin de bunlara eşlik edebileceğini söyledi.

Hastanın şikayetlerinin 1 günden 5 güne kadar sürebileceğine dikkat çeken Güneysel, özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini, yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurmak olduğunu kaydetti.

Güneysel, sıcak havalarla birlikte buz kaynaklı enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirtti. Sorunun kaynağını net bir şekilde ortaya koymakta zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu, Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğü'nün de aynı şeyi vurguladığını ifade etti. Mümkün olduğunca kişisel hijyene dikkat edilmesi ve suların kontamine olmamasının sağlanması gerektiğini, sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmekte fayda olduğunu ekledi.

Serinlemek için doğrudan buzun kendisini tüketmek yerine, içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını kaydeden Güneysel, içeceğe buz atılsa dahi buzun yenmemesi gerektiğini söyledi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman, buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu belirtti. Kahvelerde ve yenen ürünlerde kullanılan buzun temiz olması ve bakterilerden korunması gerektiğini, buzun hammaddesi olan suyun temiz olması gerektiğini ve doğru arıtmadan geçmesi gerektiğini, kuyu suları gibi dış kaynaklı suların kullanılmaması gerektiğini ifade etti.

İşletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizen Kahraman, musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırdıklarını söyledi.

Kahraman, su arıtılırken mineral kaybı oluştuğunu, arıtma sistemlerinde kaybolacak mineralleri telafi edecek bir yapının mevcut olduğunu belirtti. Buzun musluk suyundan başlayıp markete, kafeye, restorana ulaşana kadar hiçbir hava ve insan teması olmadığını, suyun direkt arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye gittiğini, buz olup paketlendiğini, tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretim yaptıklarını dile getirdi.

Kahraman, gıda üretim tesisleri oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının bulunduğunu ve bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, vatandaşların buz paketinin üzerinde firma sicil numarası yoksa almamaları gerektiğini ve asla markasız ürün almamaları gerektiğini vurguladı. İnsanların buzun nasıl bir ortamda ve hangi suyla üretildiğini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebileceklerini belirtti.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre çeşitleri olduğunu belirtti. Buzun şeffaf olmasının daha steril bir ortamda üretildiği anlamına geldiğini ancak şeffaf olmayan her buzun steril olmadığı anlamına gelmediğini söyledi. Buzun şoklanma süresinin normalde 19-20 dakika olduğunu, bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarların daha kısa süreye alındığını, bu durumda buzun tam kristalize olmadan dökülerek biraz daha beyaz hale geldiğini açıkladı. Suyun temizliğinin buzun rengiyle ilişkili olduğunu, ne kadar şeffaf olursa o kadar iyi ve temiz olduğunu ifade etti.