Buz Tüketmeden Önce Yeniden Düşünün

Yaz aylarında sıcaktan bunalan kişiler, özellikle kahve ve meşrubat gibi içeceklerine buz ekleyerek serinlemeye çalışır.

Kafe ve restoranlarda kullanılan, ayrıca marketlerde hazır olarak satılan buzların hijyenik olmayan işletmelerde üretilmesi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.

Steril olmayan ortamlarda üretilen buzun yol açacağı riskler uzmanlara danışıldı.

Bahçeşehir Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Dilek Arman, kontamine sulardan üretilen buzların birçok hastalığa neden olduğunu belirtti.

Arman, insan bağırsağında bulunan "Escherichia coli" mikrobunun, besin zehirlenmeleri ve turist ishallerinde sık görülen bir organizma olduğunu dile getirdi.

Arman, kirli buzlar aracılığıyla salmonella, kolera, norovirüs, hepatit A ve nadiren parazitler ile mantarların insanlara bulaşabileceğini ifade etti. Suyun içinde bulunan organizmaların, buz donma sürecinde aktif olmasa bile eritildiğinde tekrar aktive olacağını ekledi. Buzun konduğu kova, kullanılan maşa veya buz makinesinin kontaminasyonunun bu mikroorganizmalarla karşılaşmaya neden olabileceğini vurguladı.

Arman, evde buz kullanılırken temiz su ve temiz kap kullanmanın önemine dikkat çekti. Ev ortamında temiz bir kapta üretilen buzların büyük bir sorun teşkil etmeyeceğini, ancak buzu içme suyundan yapma koşuluyla bunun geçerli olduğunu ifade etti. Musluk sularının ne kadar güvenli olduğunun önemli olduğunu ve içme suyu farklı, buz yapma suyu farklı ise bunun güvenliğinin tartışılması gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Arman, hastalarda genellikle bulantı, kusma ve ishal şikayetleriyle karşılaştıklarını ve buna göre tedavi uyguladıklarını kaydetti. Buz tüketmek yerine yiyecek ve içecekleri doğrudan soğutarak tüketmenin çok daha güvenli olacağını, buzu ise özellikle evde içme suyuyla üretmenin sağlıklı olacağını akılda tutmanın faydalı olduğunu söyledi.

Medicana Zincirlikuyu Hastanesi Acil Tıp Bölümü'nden Prof. Dr. Özlem Güneysel, buzu doğrudan uzun süre ağız içi mukozasına temas ettirmenin soğuk ısırması ve doku hasarına yol açabileceğini, bu nedenle dikkatli olunması gerektiğini belirtti.

Güneysel, buz üretilirken hijyene dikkat edilmediğinde ortaya çıkan belirtileri açıkladı. Kontamine sulardan üretilmiş buzları tüketen kişilerin halsizlik, yorgunluk, kırgınlık, ateş ve boğaz ağrısıyla karşılaştığını belirtti. Kas ağrıları, karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishalin de bu belirtilere eşlik edebileceğini ekledi.

Hastanın şikayetlerinin bir günden beş güne kadar sürebileceğini ve özellikle su içememeye bağlı olarak bu sürenin uzayabileceğini vurgulayan Güneysel, yapılması gereken ilk şeyin aile hekimine veya bir hastaneye başvurmak olduğunu kaydetti.

Güneysel, sıcak havalarla birlikte buz kaynaklı enfeksiyon şikayetlerinde artış yaşandığını belirtti. Sorunun kaynağını net bir şekilde ortaya koymada zorlandıklarını ancak bir artış olduğunu doğruladı. Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Müdürlüğünün de bu konuda açıklamaları olduğunu ve kişisel hijyene dikkat edilmesi, suların kontamine olmamasının sağlanması gerektiğini vurguladıklarını ifade etti. Sıcak havalarda suları taze ve buzdolabından içmenin faydalı olduğunu ekledi.

Güneysel, serinlemek için doğrudan buz tüketmek yerine içecekleri soğutup içmenin daha doğru bir yaklaşım olacağını kaydetti. İçeceğe buz atılsa bile buzun yenmemesi gerektiğini söyledi.

Ümraniye'de buz üretimi yapan bir firmanın sahibi Cüneyt Kahraman, buzun yenilebilir bir gıda ürünü olduğunu belirtti. İçilen kahvelerde ve tüketilen ürünlerde buz kullanıldığı için temiz olması ve bakterilerden korunması gerektiğini ifade etti. Buzun ham maddesi su olduğundan temiz su kullanılması gerektiğini ve temiz suyun doğru arıtmadan geçtiğini söyledi. Buz üretirken kuyu suları gibi dışarıdan gelen suların kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Kahraman, işletmelerinde yeni teknoloji bir arıtma sistemi kullandıklarının altını çizdi.

Musluk suyunu bu makinede bakteri, toz ve dışarıdan gelebilecek tüm etkenlerden arındırdıklarını belirtti. Su arıtılırken mineral kaybı oluştuğunu, ancak arıtma sistemlerinin içinde kaybolacak mineralleri telafi edecek bir yapının mevcut olduğunu söyledi. Buzun musluktaki su halinden market, kafe ve restorana gidene kadar arada hiçbir hava ve insan teması olmadığını vurguladı. Suyun doğrudan arıtmaya, oradan soğutmaya, oradan makineye gittiğini, buz olup paketlendiğini ve tertemiz, sıfır hava ve sıfır dış temasla üretildiğini ekledi.

Kahraman, gıda üretim tesisi oldukları için Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiklerini, sicil ve onay numaralarının olduğunu ve bu numaraları ambalajlarda kullandıklarını bildirdi.

Bu onay numaralarının önemli olduğunu kaydeden Kahraman, buz paketinin üzerinde firmanın sicil numarası yoksa tüketicilerin o ürünü almamaları gerektiğini belirtti. Asla markasız ürün alınmaması gerektiğini vurguladı. İnsanların buzun nasıl bir ortamda, hangi suyla üretildiğini bilme şansı olmadığı için en azından Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından denetlendiğine güvenebileceklerini ifade etti.

Kahraman, buzun kullanım amacına göre kendi içinde çeşitleri olduğunu belirtti. Buzun şeffaf olmasının daha steril bir ortamda üretildiği anlamına geldiğini, ancak şeffaf olmayan her buzun da steril olmadığını söylemek doğru olmadığını ifade etti. Buzun şoklanma süresinin normalde 19-20 dakika olduğunu, bazen daha hızlı üretim yapmak için ayarların daha kısa süreye alındığını, bu durumda buzun tam kristalize olmadan döküldüğünü ve biraz daha beyaz hale geldiğini açıkladı. Özetle suyun temizliğinin buzun rengiyle alakalı olduğunu ve ne kadar şeffaf olursa o kadar iyi ve temiz olduğunu değerlendirdi.