Ciltteki izler ne anlama geliyor: Her leke aynı mı?

Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Deri ve Zührevi Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Yılmaz, güneşin yaşamın kaynağı olmasının yanı sıra deri kanserlerine, kırışıklıklara ve erken yaşlanmaya da yol açtığını belirtti.

Yılmaz, güneş hasarlarının bebeklikten itibaren birikmeye başladığını ve güneş yanıklarının etkilerinin yaşam boyu deride kaldığını ifade etti. Belirli bir süre sonra güneşin neden olduğu hasarların leke, deride şekil bozuklukları, kırışıklıklar veya kanser şeklinde kendini göstermeye başladığını, bu sürecin 5-6 aylık bebekken alınan güneşle başladığını ve yıllar sonra hasarların ortaya çıktığını açıkladı.

Yılmaz, özellikle güneşin etkisinin yoğun olduğu 10.00-16.00 saatleri arasında ışınlardan titizlikle korunma alışkanlığının geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Güneş koruyucu kremlerin yanı sıra şapka, uzun kollu gömlek ve şemsiye gibi koruyucuların önemine dikkat çeken Yılmaz, toplumda 'D vitaminimiz ne olacak?' sorusunun yaygın olduğunu dile getirdi. D vitamini üretimi için kol ve bacağa gelen ışığın yeterli olduğunu, dışarıda dolaşırken alınan güneşin fazlasıyla yeterli olduğunu belirterek, diğer zamanlarda güneşten korunmayı mutlaka önerdiklerini ifade etti.

Yılmaz, dernek olarak Avrupa'da dermatologlarla ortaklaşa yürüttükleri "Euromelanom Projesi" kapsamında, insan yüzünün bir tarafında bebeklik, diğer tarafında yaşlanmış ve hasta insan yüzü görselini kullanarak güneşin neden olduğu hasarlara dikkat çektiklerini belirtti.

Görselle güneşin hasarlarını ve değişimlerini çok net vurguladıklarını, bazılarının bundan etkilendiğini ifade eden Yılmaz, özellikle kısa dönemli tatillerden endişe duyduklarını belirtti. 4-5 günlük tatillerde hızla bronzlaşma isteğiyle birinci, ikinci derece veya su toplayan güneş yanıklarının meydana gelebildiğini, her saatin önemli olduğunu ve hastanın gecikmeden hekime başvurması gerektiğini vurguladı. Güneş çarpması durumunda ayrıca müdahale gerektiğini belirten Yılmaz, insan derisinin güneşin hasarını unutmadığını ifade etti. Şiddetli, su toplayacak kadar güneş yanığı olan kişilerin sonraki süreçte sırtlarında leke oluşması halinde mutlaka dermatolog tarafından takip edilmesi gerektiğini, çünkü güneş yanığı sonrasında insan vücudunda en tehlikeli kanser türü olan melanomun (deri kanseri) gelişme riskinin arttığını ve melanomun yayılma oranının çok yüksek, ölümcül bir kanser türü olduğunu ekledi.

Yılmaz, örneğin 10, 15 veya 20 yaşında şiddetli güneş yanığı olan birinin ileri yaşlarda da dikkatli olmasını önerdi. Güneş yanığından 2, 3, 5, 10 hatta 20 yıl sonra bile sırttaki o yanık alanlarda melanom gelişme riskinin devam edeceğini, leke oluşması durumunda bunun klinikte kaydedilmesi, belirli aralıklarla görüntüleri karşılaştırılarak takip edilmesi gerektiğini, görüntüde değişiklik varsa lekenin tümünün alınıp patolojiye gönderilmesi gerektiğini belirtti.