Diş Eti Kanaması ve Kalp Sağlığı Arasındaki Bağlantı

Diş eti iltihabı eskiden sadece diş kaybı ile ilişkilendirilirken, artık tüm vücut sistemlerini etkileyen bir iltihap kaynağı olarak kabul edilmektedir. Ağız sağlığı sorunları, özellikle kalp ve damar sistemi için risk oluşturur, çünkü ağızda başlayan enfeksiyonlar tüm vücuda yayılabilir.

Diş fırçalama veya yetersiz fırçalama sonucu dişlerde oluşan plak tabakası, zamanla diş eti hattına yerleşir. Bu durum, hafif kızarıklık ve kanama ile başlayan gingivitis'e yol açar. İlerleyen aşamalarda periodontitis'e dönüşen hastalıkta diş kökü ve kemik dokusu da etkilenir. Bu aşamada bakteriler ve iltihap hücreleri kana karışabilir.

Harvard Üniversitesi'nin 25 yıllık bir çalışmasına göre, düzenli diş taşı temizliği yaptıran bireylerde kalp krizi riski %23 daha düşüktür. Başka bir çalışma ise ileri evre diş eti hastalığı olanlarda koroner arter hastalığı riskinin %24 daha yüksek olduğunu göstermiştir. Avrupa Kardiyoloji Derneği, 2022 kılavuzunda ağız sağlığının kardiyovasküler risk değerlendirmesine dahil edilmesini önermektedir.

Diş sağlığını korumak için sabah ve akşam en az 2 dakika diş fırçalamak, diş ipi veya arayüz fırçası kullanmak ve 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gitmek önemlidir. Ayrıca, diş eti kanaması ciddiye alınmalı, şekerli ve asitli gıdalar sınırlandırılmalı ve ağız kuruluğu durumunda tükürük salgısını artıran ürünler kullanılmalıdır.

Dişlerini günde bir kezden az fırçalayanlar, altı aydan uzun süredir diş taşı temizliği yaptırmayanlar, diş eti çekilmesi ve kronik kanaması olanlar, sigara içenler, Tip 2 diyabet hastaları, kronik stres yaşayanlar ve ailesinde kalp hastalığı olanlar daha yüksek risk grubundadır.

Pek çok kardiyolog, özellikle damarlarında tıkanıklık olan hastalar için diş eti değerlendirmesi yapılmasını önermektedir. Bunun nedeni, damar hastalıklarının tek sebebinin kolesterol olmaması; vücuttaki iltihap kaynaklarının da önemli bir rol oynamasıdır. Diş eti hastalıkları, bu iltihap kaynaklarının başında yer alır.

Diş eti hastalığı olan bireylerde CRP değeri ortalama iki kat daha yüksektir. Kalp krizinden hayatını kaybeden hastaların %40'ında periodontitis geçmişi olduğu saptanmıştır. Diş taşı temizliği yaptıran kişilerde ise felç riskinin %14 daha düşük olduğu belirtilmektedir.

Periodontitis sırasında ağızdaki bakteriler (özellikle Porphyromonas gingivalis ve Fusobacterium nucleatum) doğrudan kan dolaşımına girebilir. Bu bakteriler veya toksinleri bağışıklık sistemini uyararak, damar duvarlarını tahriş eden sitokinler, C-reaktif protein (CRP) ve interlökin-6 (IL-6) gibi maddelerin salınmasına neden olur. Bu süreç, damar sertleşmesi olan aterosklerozu başlatarak kalp krizi riskini artırır.

Damar duvarında biriken bakteriler, bağışıklık hücrelerini kendine çeker. Bu hücreler, damarlarda yağ ve kireç birikimini hızlandırarak damar tıkanıklığına yol açar. Tıkanan damar, kalbe giden kanı keserse kalp krizine, beyne giden damarda olursa felce neden olabilir. Ağızdaki iltihaplanma, bazen yıllar sonra hayati bir damarın tıkanmasına yol açabilir.