Uyku Düzenindeki Bozukluklar Birçok Hastalıkla İlişkilendirildi

Pekin Üniversitesi'nden Prof. Dr. Shengfeng Wang'in başını çektiği bir ekip, uyku düzenindeki bozuklukların birçok ciddi hastalıkla ilişkili olduğunu belirledi.

88 binden fazla kişinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada, katılımcıların bileklerine takılan aktigrafi cihazlarıyla yedi yıl boyunca uyku düzenleri takip edildi. Araştırma sonucunda, düzensiz yatma saatlerinin ve uyku ritmindeki bozuklukların 172 hastalığın yaklaşık yüzde 23'ü ile bağlantılı olduğu ortaya çıktı. Bu uyku düzensizliğinin ölüm riskini yüzde 53 oranında artırdığı en dikkat çekici bulgulardan biri oldu.

Araştırmaya göre, gece yarısından sonra (00.30) uyuyan kişilerde karaciğer sirozu riski 2,5 kat artarken, düzensiz uyku-uyanıklık döngüsü kangren riskini ikiye katladı. Parkinson vakalarının yüzde 37'si ve tip 2 diyabet vakalarının yüzde 36'sı da uyku problemleriyle ilişkilendirildi.

Araştırmanın verileri, sadece uyku süresine odaklanmanın yeterli olmadığını gösterdi. Değerlendirilen 172 hastalığın yüzde 58'i, uykunun sadece bir yönüyle bağlantılıydı. Bu durum, 'sadece daha fazla uyu' gibi tavsiyelerin, hastalıkların altında yatan biyolojik mekanizmaları göz ardı ettiğini ortaya koydu.

Dokuz saatten fazla uyumanın felç ve kalp krizi riskini artırdığına dair yaygın inanış da bu çalışmayla çürütüldü. Çalışmada 'uzun uyuyan' olarak tanımlanan birçok kişinin, aslında gece sık sık uyanarak toplamda altı saatten az uyuduğu belirlendi. Bu kişilerin gerçek uyku süreleri nesnel ölçümlerle saptandığında, uzun uyku ile kalp hastalıkları arasındaki ilişki ortadan kalktı.

Çalışma, vücudun iç biyolojik saatinin (sirkadiyen ritim) uyumlu çalışmasının bağışıklık, hormon dengesi ve metabolizma üzerinde doğrudan etkisi olduğunu belirtti. Gündüz ve gece aktiviteleri arasındaki farkı ölçen göreceli genlik indeksiyle, KOAH ve böbrek yetmezliği gibi hastalıkların tahmin edilebildiği görüldü.

Nörobilim uzmanı Prof. Matt Walker, ruhsal ve fiziksel sağlık için uyku düzenini korumanın temel bir unsur olduğunu vurguladı. Walker, bu düzenin basit alışkanlıklarla sağlanabileceğini belirterek, 'Her gün aynı saatte uyanın, yatmadan önce ışıkları azaltın ve yatak odasını sadece uyku için kullanın' tavsiyesinde bulundu.

Bu araştırma, düzenli uykunun sağlıklı yaşam alışkanlıkları arasında beslenme ve fiziksel aktivite kadar önemli olduğunu bir kez daha kanıtladı. Devam eden klinik çalışmalarda, ışık filtreleri, telefon uyarıları ve çevresel kontroller gibi düşük maliyetli önlemlerin, düzensiz uykudan kaynaklanan hastalıkları önleyip önleyemeyeceği araştırılıyor.

Uzmanlara göre, düzenli uyku sadece bir tercih değil, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez bileşenlerinden biridir.