Ebeveynlerin farkında olmadan kullandığı zararlı ifadeler

Ebeveynlerin çocuklarıyla kurduğu iletişim biçimi, çocukların duygusal gelişimi ve davranış kalıpları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Ancak, iyi niyetle söylenen ifadeler bile çocukların psikolojisinde kalıcı olumsuz etkiler yaratabilir.

Çocuk gelişimi uzmanı Psikolog Reem Raouda, ebeveynlerin sıkça kullandığı 'Çünkü ben öyle istedim' cümlesinin, etkisiz ve iletişimi kesen bir yaklaşım olduğunu belirtiyor. Bu tür ifadeler, çocuğun duygu ve düşüncelerine yer vermez ve diyalog kurmayı engeller.

Raouda, bu ifadenin yerine, 'Bu kararı sevmediğini biliyorum. Şimdi sana bunun nedenini açıklayacağım ve kaldığımız yerden devam edeceğiz' şeklinde bir yaklaşım öneriyor.

Bu tür bir iletişim, çocuğun duygularını kabul ederken, ebeveynin otoritesini sakin, net ve kararlı bir biçimde pekiştirir.

Ebeveynlerin sıkça başvurduğu bir diğer yöntem ise, 'Beni dinlemezsen, şu ayrıcalığı kaybedersin' gibi tehditkar ifadelerdir.

Psikolog Raouda, bu tarz tehditlerin çocukta güvensizlik ve isyan duygularını besleyebileceğini ifade ediyor.

Bunun yerine önerdiği alternatif ise şöyledir: 'Belirli davranışı yapmaya hazır olduğunda, istediğin aktiviteyi yapabiliriz.'

Bu yaklaşım, çocuğa bir seçim hakkı sunarak güç dengesini değiştirir.

Raouda, bu konuda 'Sınırı ortadan kaldırmıyorsunuz, mücadeleyi ortadan kaldırıyorsunuz' ifadesini kullanıyor.

Çocuğun yaşadığı duyguyu geçersiz kılan 'Abartma, bir şeyin yok' gibi cümleler de son derece zararlıdır.

Raouda'ya göre, bu tür ifadeler çocukta 'Benim duygularım yanlış' algısı oluşturur. Bu da ebeveyn-çocuk bağında onarılması zor hasarlara yol açabilir.

Raouda, bu konuda 'Bir çocuk kendini duyulmuş hissettiğinde daha hızlı sakinleşir ve size daha çok güvenir' cümlesini kuruyor.

Uzmanlar, ebeveynliğin merkezine çocuğun ihtiyaçlarını değil, kendi duygusal beklentilerini koyan 'ego merkezli ebeveynlik'ten uzak durulması gerektiğini vurguluyor. Bu tarz ebeveynlik, çocuğun sağlıklı gelişimini desteklemek yerine, ebeveynin kontrol ihtiyacını ve dış onay arzusunu tatmin etmeye yöneliktir.

Ruh sağlığı terapisti Cheryl Groskopf, bu durumu 'Ego ebeveynliği, ebeveynin kendisini kontrol sahibi veya onaylanmış hissetme ihtiyacından kaynaklanır' şeklinde tanımlıyor.

Dr. Caroline Fenkel, ego odaklı ebeveynlikle büyüyen çocukların, sevgiyi hak etmek için 'mükemmel olmak' zorunda olduklarına inandığını belirtiyor. Bu da ilerleyen süreçte çocuklarda kaygı, özgüven eksikliği ve başarısızlık korkusu gibi ciddi psikolojik sorunlara zemin hazırlayabiliyor.