İnsanların hangi ülkelerde daha hızlı yaşlandığı bilim insanları tarafından açıklandı

Kırk farklı ülkeyi içeren bir araştırmada, demokrasi düzeyi, eğitim kalitesi ve çevre politikaları gibi faktörlerin yaşlanma süreci üzerinde doğrudan etkili olduğu saptandı. Bu çalışma, sağlık göstergeleri ile sosyo-politik parametreleri birleştirerek yaşlanmayı etkileyen unsurları inceledi. Elde edilen bulgular, saygın bilim dergisi Nature Medicine’da yayımlandı.

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, biyolojik yaşlanmanın ülkeler arasında önemli farklılıklar göstermesiydi. Güçlü demokratik kurumlara sahip, eğitime erişimin yaygın olduğu ve çevre yönetiminin gelişmiş olduğu ülkelerde bireylerin biyolojik yaşının, takvim yaşlarına göre daha düşük olduğu gözlemlendi. Buna karşılık, siyasi istikrarsızlık, düşük yaşam standartları ve yoğun çevre kirliliği gibi etmenlerin yaşlanmayı hızlandırdığı belirlendi.

Bilim insanları, bireylerin kronolojik yaşları ile sağlık durumları arasındaki farkı gösteren “biyodavranışsal fark” adını verdikleri bir gösterge kullanarak ölçümler yaptı. Örneğin, 50 yaşındaki bir kişinin sağlık göstergeleri 60 yaşındaki birinin sağlık göstergelerine benziyorsa, bu kişi biyolojik olarak 10 yıl daha yaşlı kabul ediliyor.

Araştırma sonuçlarına göre, biyolojik yaşın kronolojik yaşı en fazla aştığı ülkeler arasında Mısır ve Güney Afrika önde gelmektedir. Bu ülkelerde vatandaşların sağlık verileri, yaşlarına oranla çok daha ileri bir tablo sergilemektedir. Biyolojik yaşlanmanın en yavaş ilerlediği ülkeler ise Batı Avrupa'da yoğunlaşmaktadır. Asya ve Latin Amerika ülkeleri ise bu iki uç arasında dengeli bir konumda yer almaktadır.

Uzmanlar, gelir eşitsizliği, demokratik eksiklikler ve çevresel kirliliğin yaşlanma sürecinde belirleyici bir rol oynadığını belirtmektedir. Bu koşulların kronik strese yol açtığı ve stresin de vücutta iltihaplanmayı tetikleyerek yaşlanma hızını artırdığı ifade edilmektedir.

Dört yıl süren araştırmada elde edilen verilerin güçlü göstergeler sunduğu ifade edilirken, bilim insanları çalışmayı uzun vadeli izleme ile derinleştirmeyi hedeflemektedir. 10 ila 20 yıl sürecek yeni fazda, biyolojik yaşı daha genç kalan bireylerin yaşam alışkanlıkları ve çevresel koşulları daha detaylı incelenecektir. Bu süreçte sağlıklı ve uzun yaşamın sırlarının çözülmesi amaçlanmaktadır.