Şempanzeler Neden Kulaklarına ve Popolarına Çim Sapı Sokuyor?

Zambiya'da koruma alanında yaşayan şempanzeler üzerinde şaşırtıcı bir gözlem yapıldı. Bir grup şempanzenin belirgin bir amaç olmaksızın kulaklarına ve popolarına çim sapları taktığı görüldü. Koruma altındaki diğer şempanze gruplarında bu davranışa rastlanmadı.

Araştırmacılar, bu durumun insan davranışlarıyla benzerlik taşıdığını ve davranışların taklit yoluyla yayılabileceğini ifade etti. Bu gözlem, insan kültürünün evrimsel kökenlerine dair ipuçları sunuyor. Bulgular, Behaviour adlı dergide yayımlandı.

Araştırmacılar, taklit davranışının yalnızca insanlara özgü olmadığını, hayvanlarda da görüldüğünü belirtti.

2010 yılında, koruma altında bulunan dişi bir şempanzenin hiçbir belirgin neden olmaksızın kulak deliğine çim sapı soktuğu keşfedildi. Daha sonra aynı bölgede yaşayan yedi şempanze daha bu davranışı benimseyerek taklit etti. Dişi şempanze öldükten sonra bile bu davranış alışkanlık olarak devam etti ve şempanzeler hala bu eylemi sürdürüyor. Van Leeuwen ve ekibi, bu davranışı kültürel bir gelenek olarak yorumladı.

On yıl sonra, aynı koruma alanındaki başka bir grubun da kulaklarına çim sapları takmaya başladığı ortaya çıktı. Bu grup ile diğer grup arasında fiziksel bir temas olmamasına rağmen davranış benimsendi. Ayrıca bu durum sadece kulaklarla sınırlı kalmayıp, bazı şempanzelerin çim saplarını popolarına takmaya başladığı da görüldü. Araştırmacılar, bu son davranışın kaşıntı giderme amacıyla yapıldığını belirtiyor.

Van Leeuwen ve ekibi, zamanla şempanzelerin bu davranışlarına dair dikkat çekici bir bulguya ulaştılar. Çim saplarını kullanan şempanzelerin bulunduğu yerde bakıcılar bulunuyordu. Araştırma ekibi, bakıcıların zaman zaman kulaklarını temizlemek için kulaklarına çim sapı ya da kibrit çöpü taktıklarını öğrendi.

Araştırma ekibi bu durumu şöyle değerlendiriyor: 'Esaret altındaki şempanzelerin, doğadakilere kıyasla daha fazla boş vakti oluyor. Doğada olduğu kadar tetikte olmaları ya da yiyecek aramaya zaman harcamaları gerekmiyor.'

Tüm araştırmalara rağmen, Van Leeuwen ve ekibi, çim sapı takma eğiliminin gerçekten anlamsız olup olmadığından tamamen emin değiller.

Van Leeuwen, bu davranışın sosyal bir işlevi olabileceğini belirterek, 'Bu davranışın sosyal bir işlevi de olabilir. Başkasının davranışını kopyalayarak onu fark ettiğinizi ve hatta beğendiğinizi gösterebilirsiniz. Bu da, tıpkı insanlarda olduğu gibi, sosyal bağları güçlendirebilir ve gruba aidiyet hissini artırabilir' yorumunu yaptı.