Yaz Aylarında Artan Enfeksiyonlar: Mide-Bağırsak Sorunları

Yaz aylarında virüs ve bakterilerin etkisini sürdürdüğü, son zamanlarda mide-bağırsak enfeksiyonlarının sıkça rastlandığı ifade edildi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özlem Alıcı, bu enfeksiyonlar hakkında önemli bilgileri paylaştı.

Yaz enfeksiyonları denildiğinde ilk olarak gastrointestinal (mide-bağırsak) enfeksiyonları akla gelmektedir.

Sıcak ve nemli ortamlar, özellikle bakteriler olmak üzere mikroorganizmaların çoğalmasını hızlandırır.

Bozulmuş ve hijyenik olmayan yiyecek ve içecekler, kirli eller ve havuzlar da enfeksiyon riskini artıran faktörlerdendir.

Yüksek sıcaklıkta gıdaların doğru şekilde muhafaza edilmemesi durumunda hızla bozulduğu belirtilmektedir. Gıda üzerinde üreyen bakterilerin toksinleri gıda zehirlenmelerine yol açar. Özellikle et, süt ve yumurta içeren gıdalar bakteri üremesi için uygun ortam sağlar. Salmonella, E. coli ve Staphylococcus aureus gibi patojenlere maruz kalınabilir.

Başlıca belirtiler bulantı, kusma olup, bazen ishal, daha nadiren karın ağrısı ve ateş de görülebilir. Halsizlik de sık karşılaşılan bir durumdur.

Sıvı kaybına veya yetersiz sıvı alımına bağlı olarak dehidratasyon adı verilen ciddi bir tablo gelişebilir.

Temiz olmayan sudan yapılan ve elle temas eden buzlar da enfekte mikroorganizmalar içerebilir. Güvenilir olmayan buzların içeceklere konulması gıda kaynaklı enfeksiyonlara ve dolayısıyla buz zehirlenmesine neden olabilir.

Bu enfeksiyonlar her yaş grubunda görülebilirken, 0-5 yaş arası çocuklar, yaşlı bireyler ve bağışıklığı baskılanmış kişiler (örneğin kanser veya diyabet hastaları) en hassas grupları oluşturmaktadır.

1 - Temel hijyen kurallarına uyulmalı, özellikle eller sık sık sabunla yıkanmalıdır.

2 - Gıdalar buzdolabında saklanmalı, pişmiş yiyecekler uzun süre dışarıda bekletilmemelidir. Çiğ ve pişmiş gıdalar ayrı ayrı muhafaza edilmelidir.

3 - Sebze ve meyveler iyice yıkanmalı veya kabukları soyulmalıdır.

4 - Açıkta satılan, güneşte bekleyen yiyecek ve içeceklerden kaçınılmalı, şişe suları tercih edilmelidir. İçeceklerde hijyeninden emin olunmayan buzlar tüketilmemelidir.

5 - Dışarıda gıda, mekan ve personel hijyenine dikkat edilmelidir. Pişmemiş-çiğ veya az pişmiş et ve et ürünleri, krema, mayonezli gıdalar ve salatalardan uzak durulmalıdır.

6 - Havuzun hijyenik olmasına özen gösterilmeli, yüzerken su yutulmamalı, ayrıca kulak, göz ve cilt temizliğine dikkat edilmelidir.

7 - Enfekte kişiyle ortak havlu, çatal-bıçak kullanılmamalıdır.

Vakaların mikrobiyal bulaş (bozulmuş gıda, kirli su, havuz), sıcak hava ve hijyen eksikliği nedeniyle arttığı belirtildi. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda görülen ishal vakaları daha risklidir.

- Bol sıvı alınmalı (su, ayran, çorba).

- Muz, pirinç, haşlanmış patates gibi lifsiz ve bağlayıcı besinler tüketilmelidir.

- Süt ürünleri, yağlı-kızartılmış yiyecekler, kafeinli içecekler, çiğ sebze/meyve tüketiminden kaçınılmalıdır.

- Probiyotik mikroorganizma içeren gıdaların (ev yapımı yoğurt gibi) tüketilmesi faydalı olacaktır.

- Ateşli, kanlı veya 3 günden uzun süren ishal durumunda,

- Şiddetli kusma ve bilinç değişikliği durumlarında,

- Susuzluk belirtileri (ağız kuruluğu, idrarsızlık, halsizlik) görüldüğünde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.